Bir dönem market raflarında ayçiçek yağı bulmak neredeyse imkansızdı. Fiyatlar art arda değişiyor, vatandaş sınırlı sayıda ürün alabiliyordu. O günlerin ardından devletin çiftçiye çağrısı yankı buldu ve Türkiye'nin tahıl ambarı Sivas'ta yeni bir üretim hikayesi yazılıyor. Geçen yıl ilk kez ciddi anlamda ekilen ayçiçeği, bu yıl ekim alanını ikiye katladı.
Rakamlar konuşuyor: 98 bin dönümden 190 bin dönüme
Sivas'ta geçen yıl 75 bin dönüm yağlık, 23 bin dönüm çerezlik ayçiçeği ekildi. Bu yıl ise yağlık üretim 100 bin dönüme, çerezlik üretim ise tam 90 bin dönüme yükseldi. Toplam ekim alanı böylece 190 bin dönümü buldu. Bu artış, kaynak metinde geçen "yüzde 109"luk büyümeyi doğruluyor. Sadece ekim alanı değil, beklenen verim de arttı. Geçen yıl 11 bin 900 ton olan yağlık ayçiçeği üretiminin bu yıl 16 bin tona çıkması bekleniyor. Çerezlikte ise beklenti çok daha yüksek: 4 bin 800 tondan 19 bin tona.
Fiyat krizinden üretim atağına nasıl gelindi?
Pandemi döneminde yaşanan fahiş fiyat artışları, Türkiye'nin ayçiçeğinde dışa bağımlılığını gözler önüne sermişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "üretin" çağrısı ve Tarım Bakanlığı'nın tohum desteği, Sivaslı çiftçiyi harekete geçirdi. Sivas Ziraat Odası Başkanı Hacı Çetindağ, bu dönüşümü "hiç ekilmeyen yabancı bir ürünü ülke ekonomisine kazandırdık" sözleriyle özetliyor. Geçen yıl dağıtılan 3 bin 900 kilo tohumun bu başarıda önemli payı olduğunu vurguluyor.
Peki bu artış ne anlama geliyor?
Bu tablo, marketteki yağ fiyatlarının bir nebze olsun önünü kesebilir. Daha da önemlisi, iç piyasada üretimin artması dışa bağımlılığı azaltır. Sivas için ise çiftçiye hububat dışında kazançlı yeni bir kapı açıldı. Çetindağ'ın da belirttiği gibi, aşırı yağışlar olmasaydı ekim alanı 200 bin dönümü bile bulabilirdi.
Bu gidişatın devamı gelecek mi?
Önümüzdeki yıl için hedef daha da büyük. Ziraat Odası, tohum desteğinin sürmesi halinde rekoltenin katlanarak artacağını öngörüyor. Yaşanan son iki yıl, Sivas'ın sadece buğdayda değil, ayçiçeğinde de söz sahibi olabileceğini gösterdi. Asıl merak edilen, bu ivmenin kalıcı olup olmayacağı.
