Adalet Bakanı Akın Gürlek’in göreve gelmesiyle birlikte yargı teşkilatında başlatılan kapsamlı reform süreci, özellikle geçmişin karanlıkta kalmış dosyalarına ışık tutulmasıyla dikkat çekiyor. Bakanlığın yürüttüğü titiz çalışmalar sonucunda, uzun süredir sonuçlandırılamayan faili meçhul cinayet ve kayıp şahıs dosyaları, modern kriminal teknikler ve güncel imkanlarla yeniden mercek altına alındı. Bu süreçte ülke genelinde 638 dosya üzerinde detaylı bir değerlendirme başlatılırken, bugüne kadar 46 maktul ve 7 yaralının bulunduğu 40 ayrı faili meçhul olay aydınlatıldı. Söz konusu dosyalarla bağlantılı olarak 90 şüpheli hakkında tutuklama kararı verilirken, 26 kişi hakkında adli kontrol tedbirleri uygulandı. Bakan Gürlek, göreve geldiği ilk günden itibaren hiçbir faili meçhulün karanlıkta kalmayacağını vurgulayarak, adaletin er ya da geç tecelli edeceği mesajını vermişti. Bu kapsamda Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı, geçmişin izlerini sürmeye devam ediyor.
Dijitalleşme ve Vatandaş Odaklı Hizmet Atağı
Adalet hizmetlerinin daha hızlı, etkin ve erişilebilir hale getirilmesi amacıyla başlatılan dijital dönüşüm hamleleri, vatandaşın yargı süreçlerine olan güvenini artırmayı hedefliyor. Bu vizyon doğrultusunda, 1 Eylül itibarıyla pilot illerde devreye alınan Alo Adalet 135 hattı, yapay zeka destekli altyapısıyla aynı anda bin ile bin 500 çağrıyı karşılayabilecek kapasiteye ulaştı. Özellikle 5 yılı aşan dava dosyaları ile 3 yılı aşan soruşturma dosyalarına ilişkin başvuruların otomatik olarak tespit edilip ilişkilendirilmesini sağlayan bu sistem, Ekim ayından itibaren tüm Türkiye genelinde faaliyete geçecek. Ayrıca, e-Avukat uygulamasıyla avukatların ceza infaz kurumlarındaki müvekkilleriyle görüntülü görüşebilmesinin önü açıldı ve kısa sürede binlerce görüşme gerçekleştirildi. UYAP 3 projesiyle arayüzleri modernize edilen adalet portalları, 65 kurumla 211 entegrasyona ulaşarak dijital ekosistemi genişletti. İç kaynaklarla geliştirilen Adalet e-İmza uygulaması ise hem veri güvenliğini artırdı hem de lisans maliyetlerinde ciddi tasarruf sağladı.
Yargı Teşkilatında Kurumsal Güçlenme
Bakan Gürlek döneminde adalet teşkilatının fiziki ve kurumsal altyapısı da eş zamanlı olarak güçlendirildi. 15 bin yeni personel alım süreci başlatılarak insan kaynağı kapasitesi artırılırken, yargı hizmetlerinin etkinliğini artırmak amacıyla Adalet Hizmetlerinin Etkinliği Daire Başkanlığı kuruldu. Bu dönemde adli yargıda 201, idari yargıda ise 3 yeni mahkeme faaliyete geçirildi. Bölge Adliye Mahkemelerinin sayısı 18’e yükseltilirken, istinaf teşkilatında 75 yeni daire hizmete açıldı. Fiziki altyapı çalışmaları kapsamında 30 farklı mahalde yaklaşık 370 bin metrekare arsa tahsisi sağlandı ve 1,6 milyon metrekarelik proje çalışması yürütüldü. Ayrıca, 12. Yargı Paketi ile hukuk davalarındaki duruşma sürelerinin kısaltılması ve usulden kaynaklanan hak kayıplarının önlenmesi gibi kritik düzenlemeler yasalaştı. Çocuk adaletinde ise suça sürüklenen çocuk ifadesi yerine adli süreçteki çocuk kavramı getirilerek, çocuğun üstün yararını merkeze alan yeni koruma mekanizmaları oluşturuldu.
Operasyonel Başarı ve Uluslararası İş Birliği
Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan 7 ayrı ihtisas dairesi, suçla mücadelede uzmanlaşmayı beraberinde getirdi. Örgütlü, narkotik ve ekonomik suçlar kapsamında 81 ilde gerçekleştirilen 5 bin 35 operasyonda 56 bin 178 şüpheli hakkında işlem yapıldı; bunlardan 25 bin 376’sı tutuklandı. Terörle mücadele ve terörizmin finansmanının önlenmesi noktasında da kararlı bir duruş sergilenerek, 12 ilde ihtisas soruşturma büroları kuruldu. Uluslararası alanda ise 44 ülkeye 563 iade talebi iletilirken, 30 ülkeden 211 kişinin Türkiye’ye iadesi sağlandı. Türkiye, uluslararası adalet gündeminin merkezine yerleşme hedefiyle 2026 yılında İstanbul’da düzenlenecek Uluslararası Adalet Zirvesi’ne hazırlanıyor. Bu zirvede 4 kıtadan 70 ülkenin adalet bakanları ve üst düzey temsilcilerinin bir araya gelmesi bekleniyor. Tüm bu çalışmalar, adalet hizmetlerinin sadece yerel değil, uluslararası standartlarda ve vatandaşın her an ulaşabileceği bir noktaya taşınması için atılan kararlı adımları temsil ediyor.
