Kırgızistan’ın başkenti Bişkek, uluslararası diplomasinin en önemli buluşmalarından birine ev sahipliği yapıyor. Irıs Ordo Kongre Merkezi’nde düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi’nin genişletilmiş oturumu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda devlet ve hükümet başkanının katılımıyla resmen başladı. Bölgesel ve küresel meselelerin ele alındığı bu kritik zirve, dünya siyasetinin geleceğine yön verecek kararların tartışıldığı bir platform haline geldi.
Liderler zirvesinde geniş katılımlı diplomasi trafiği
Zirveye katılan isimler arasında ev sahibi Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov’un yanı sıra İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko ve Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev yer aldı. Ayrıca Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi gibi küresel aktörler de oturumda hazır bulundu. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Mısır Başbakan Yardımcısı Hüseyin İsa, Vietnam Cumhurbaşkanı Yardımcısı Vo Thi Anh Huan, Laos Cumhurbaşkanı Thongloun Sisoulith, Togo Bakanlar Konseyi Başkanı Faure Essozimna Gnassingbe ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de zirvenin dikkat çeken diğer katılımcıları arasındaydı.
BM’nin rolü ve çok kutuplu dünya vizyonu
Zirvenin açılış konuşmasını gerçekleştiren Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, toplantının ŞİÖ’nün kuruluşunun 25. yıl dönümüne ve ülkesinin bağımsızlığının 35. yılına denk gelmesinin tarihi bir anlam taşıdığını belirtti. Caparov, bu başkanlığın Şanghay ruhunu pekiştirmek ve ortak kalkınma alanlarını belirlemek adına büyük bir sorumluluk yüklediğini ifade etti. Toplantının ana gündem maddesini ise adil bir dünya düzeninin inşasında Birleşmiş Milletler’in rolü ve ŞİÖ ülkelerinin bu sürece yapabileceği katkılar oluşturdu. Caparov, çok kutuplu bir dünyanın inşasında BM’nin koordinasyon rolünün teyit edilmesinin hayati önem taşıdığını vurguladı.
Reform çağrısı ve adil temsil beklentisi
Kırgızistan Cumhurbaşkanı, adaletin temel ölçüsünün her devletin sesinin uluslararası platformlarda duyulması ve örgütlerin ortak eylemlerinin herkes için eşit uygulanması olduğunu dile getirdi. Kırgızistan’ın çok kutuplu dünya düzeninin merkezinde BM’nin olması gerektiğine inandığını belirten Caparov, mevcut eksikliklerin örgütün rolünü zayıflatmak yerine, BM’yi güçlendirmek için bir fırsat olarak görülmesi gerektiğini savundu. Özellikle BM Güvenlik Konseyi başta olmak üzere, uluslararası sistemde kapsamlı bir reform yapılması gerektiğini belirten Caparov, bu reformların geniş bir uyum ve mutabakat yoluyla gerçekleştirilmesinin önemine dikkat çekti. Zirve, katılımcı ülkelerin küresel sorunlara karşı ortak bir duruş sergileme kararlılığını bir kez daha gözler önüne serdi.
