Bursa’nın endüstriyel geçmişine ışık tutan ve kentin kültürel hafızasında önemli bir yere sahip olan tarihi Romangal, bilinen adıyla Turgut Yılmaz İpek Fabrikası, uluslararası ölçekte bir başarıya imza attı. Osmangazi Belediyesi tarafından hazırlanan Romangal Katılımcı Yönetişim Projesi: Endüstriyel Mirastan Ortak Geleceğe başlıklı çalışma, Türkiye’nin dört bir yanından gelen 147 farklı proje başvurusu arasından seçilerek hibe desteği almaya hak kazanan dört projeden biri oldu. İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın Avrupa Birliği desteğiyle yürüttüğü Ortaklaşa: Kültür, Diyalog ve Destek Programı kapsamında sağlanan bu kaynak, fabrikanın sadece bir yapı olarak değil, yaşayan bir kamusal alan olarak geleceğe taşınmasını sağlayacak.
Ortak akılla şekillenen bir dönüşüm süreci
Projenin hayata geçirilmesi noktasında Osmangazi Belediyesi, Ankara AKS Derneği ile stratejik bir ortaklık kurdu. Bu iş birliğine Osmangazi Kültür İşletmeleri ve Bağ Kadın Kooperatifi de aktif destek vererek süreci zenginleştirecek. Toplamda 112 bin euroya ulaşan hibe desteğiyle 10 ay boyunca yürütülecek olan çalışmalar, belediyenin Araştırma ve Geliştirme Müdürlüğü tarafından koordine edilecek. Proje, sadece fiziksel bir restorasyon veya koruma çalışması değil, aynı zamanda fabrikanın kent belleğindeki yerini güçlendirmeyi ve ipekçilik mirasını yeni nesillere aktarmayı hedefleyen kapsamlı bir kültürel dönüşüm programı olarak tasarlandı.
Sözlü tarihle geçmişin izleri kayıt altına alınıyor
Romangal’ın duvarları arasında yaşanmışlıkları olan mahalle sakinleri, eski fabrika çalışanları, zanaatkarlar ve sanatçılar, projenin en önemli paydaşları arasında yer alıyor. Sözlü tarih çalışmalarıyla bu kişilerin deneyimleri, anıları ve fabrikanın Bursa’nın sosyal yaşamındaki yeri kayıt altına alınacak. Elde edilen tüm bu veriler, dijital bir hafıza arşivi oluşturularak gelecek kuşaklara aktarılacak. Ayrıca düzenlenecek sergiler, podcast serileri ve zanaat atölyeleriyle fabrikanın tarihi birikimi, vatandaşlarla doğrudan buluşturulacak. Kamusal forumlar ve odak grup toplantıları sayesinde ise fabrikanın gelecekteki kullanım modeli, tamamen katılımcı bir yaklaşımla, yani ortak akılla belirlenecek.
Kültürel mirasın yaşayan bir merkeze dönüşümü
On aylık yoğun çalışma sürecinin finali, Romangal Hafıza Festivali ile taçlandırılacak. Bu festival, proje boyunca elde edilen tüm kültürel birikimin geniş kitlelerle paylaşılacağı bir platform görevi görecek. Ayrıca hazırlanacak proje belgeseli ve katılımcılık rehberi, Osmangazi’de uygulanan bu modelin diğer kentler için de bir örnek teşkil etmesini sağlayacak. Belediye Başkanı Erkan Aydın’ın dış kaynakları kente kazandırma ve uluslararası iş birliklerini güçlendirme vizyonu doğrultusunda atılan bu adım, daha önce EVAL-INNO Projesi ile elde edilen başarının bir devamı niteliğinde. Osmangazi Belediyesi, bu tür yenilikçi projelerle hem kentin sosyal ve kültürel dokusunu korumayı hem de yerel yönetim kapasitesini uluslararası standartlara taşımayı sürdürüyor.
