Türkmenistan'ın Türkmenbaşı şehrinde düzenlenen Azerbaycan ve Orta Asya Devlet Başkanları 8. İstişare Toplantısı, bölge ülkeleri arasındaki ekonomik ve lojistik entegrasyonun yeni bir evreye girdiğini gözler önüne serdi. Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov'un ev sahipliğinde gerçekleşen bu önemli zirveye Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in yanı sıra Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ve Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman katılım sağladı. Liderler, bölgenin jeopolitik ve ekonomik geleceğini şekillendirecek stratejik kararları masaya yatırdı.
Ekonomik entegrasyonda yeni yatırım dönemi
Toplantıda söz alan Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, bölge ülkeleri arasındaki ticari ilişkilerin geldiği noktayı somut verilerle ortaya koydu. Azerbaycan topraklarında Orta Asya ülkelerinin sermayesiyle faaliyet gösteren 400'den fazla şirketin varlığına dikkat çeken Aliyev, geçen yıl ticaret hacminde yüzde 50'yi aşan bir büyüme kaydedildiğini vurguladı. Aliyev, sadece ticaretin artırılmasının yeterli olmadığını, Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan ile kurulan ortak yatırım fonlarının çok daha aktif kullanılması gerektiğini belirtti. Yüz milyonlarca dolarlık sermayeye sahip bu fonların, yeni üretim alanlarının oluşturulması ve sanayi iş birliğinin derinleştirilmesi için kritik bir kaldıraç görevi göreceğini ifade etti. Aliyev'e göre, ortak üretim ve dış pazarlara birlikte açılma stratejisi, bölge ülkelerinin küresel rekabet gücünü artıracak en önemli unsurlardan biri konumunda.
Orta Koridor'un yükselen stratejik değeri
Liderlerin gündemindeki en önemli başlıklardan biri de Hazar Denizi üzerinden geçen ulaşım hatlarıydı. Hazar'ın artık ülkeler arasındaki ulaşım bağlantılarında merkezi bir rol üstlendiğini belirten Aliyev, Hazar'ın her iki kıyısındaki ulaşım altyapısının, Orta Asya'yı Azerbaycan üzerinden uluslararası pazarlara bağlayan bir köprü görevi gördüğünü dile getirdi. Hazar üzerinden yapılan taşımacılık hacmindeki artışın memnuniyet verici olduğunu belirten Aliyev, Orta Koridor'un giderek daha stratejik bir güzergah haline geldiğini vurguladı. Geçen yıl transit taşımacılık hacminin yüzde 10'dan fazla arttığını, bu yılın ilk 8 ayında ise bu artışın yüzde 20 seviyelerine ulaştığını açıklayan Aliyev, ortak görevin bu güzergahları daha verimli ve rekabetçi kılmak olduğunu belirtti.
Güvenlik ve istikrarın ortak geleceği
İş birliği formatının sadece enerji ve ulaştırma projeleriyle sınırlı olmadığını ifade eden Aliyev, ülkelerin barış, güvenlik ve ekonomik istikrarının tüm başarıların temelini oluşturduğunu kaydetti. Bu istikrarın, Orta Asya ve Azerbaycan'ın gelecekteki başarılı gelişiminin en büyük garantisi olduğunu belirten Aliyev, karşılıklı faaliyetlerin güçlendirilmesinin bölge için hayati önem taşıdığını ifade etti. Zirvenin sonunda liderler, Azerbaycan ve Orta Asya Cumhuriyeti Devlet Başkanları 8. İstişare Toplantısı Ortak Bildirisi ile İstişare Toplantısı Yönetmelik Belgelerine İlişkin Karar'ı imzalayarak, bölgedeki iş birliğini kurumsal bir çerçeveye oturtma konusunda mutabık kaldılar.
