Kırgızistan'ın başkenti Bişkek, bölgedeki barış sürecinin geleceği açısından kritik bir diplomatik buluşmaya ev sahipliği yaptı. Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) toplantısı için bölgede bulunan Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ikili ilişkilerin normalleşmesi ve kalıcı barışın tesisi amacıyla bir araya geldi. Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, liderlerin bölgesel istikrarı güçlendirecek somut adımlar üzerinde mutabık kaldığı vurgulandı.
Washington Zirvesi'nin mirası ve ekonomik iş birliği
Bişkek'teki görüşmenin ana gündem maddelerinden birini, 8 Ağustos 2025 tarihinde ABD Başkanı Donald Trump'ın huzurunda Washington'da imzalanan Ortak Bildiri oluşturdu. Liderler, bu zirvede varılan mutabakatların ve barış anlaşması metninin paraflanmasının, iki ülke arasındaki ilişkilerde dönüm noktası olduğunu bir kez daha teyit ettiler. Barışın sadece kağıt üzerinde kalmaması gerektiğini vurgulayan Aliyev ve Paşinyan, ekonomik entegrasyonun bu süreci destekleyecek en güçlü araç olduğu konusunda hemfikir kaldı.
Bu kapsamda, Azerbaycan petrol ürünlerinin Ermenistan'a ihracatı ve üçüncü ülkelerden gelecek tahıl gibi temel emtiaların Azerbaycan toprakları üzerinden transit geçişi, barışa olan bağlılığın somut göstergeleri olarak değerlendirildi. İki ülke iş çevrelerinin kurduğu temasların memnuniyetle karşılandığı görüşmede, enerji ve ticaret alanındaki iş birliğinin genişletilmesi için yeni fırsatlar masaya yatırıldı.
Sınırların belirlenmesi ve TRIPP rotası
Liderlerin üzerinde durduğu bir diğer önemli konu ise devlet sınırlarının delimitasyonu süreci oldu. İlgili devlet komisyonlarının çalışmalarının, varılan anlaşmalar çerçevesinde kesintisiz devam etmesinin hayati önem taşıdığı belirtildi. Ayrıca, Washington Barış Zirvesi'nin en dikkat çekici sonuçlarından biri olan ve bölgeyi birbirine bağlamayı hedefleyen Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası (TRIPP) projesinin hayata geçirilmesi için atılacak adımlar detaylandırıldı. TRIPP güzergahı üzerindeki bağlantı projelerinin, bölgenin ekonomik kalkınmasına sağlayacağı katkıların altı çizildi.
Güven artırıcı adımlar ve geleceğe bakış
Diplomatik temasların yanı sıra, sivil toplum ve parlamenterler düzeyindeki etkileşimlerin karşılıklı güvenin inşasındaki rolü de görüşmede geniş yer buldu. Aliyev ve Paşinyan, halklar arasında güveni artıracak bu tür temasların, daha geniş bir barış gündemini desteklediğini ifade ettiler. Görüşmenin sonunda liderler, doğrudan ikili diyalog kanallarını kullanarak devletlerarası ilişkilerin normalleştirilmesi ve bağlantıların güçlendirilmesi yönündeki kararlılıklarını yinelediler. Kalıcı barışın tesisi için atılacak adımların sürdürülmesi konusunda tam bir mutabakat sağlandı.
