Norveç’in 34 yıllık hükümdarı Kral 5. Harald, tedavi gördüğü hastanede bu sabah hayata gözlerini yumdu. Avrupa’nın en yaşlı taht sahibi olan 89 yaşındaki Kral’ın vefatıyla birlikte tahtın yeni varisi Veliaht Prens Haakon için ardıllık süreci resmen başladı.
Oslo Üniversitesi Hastanesi’nden yapılan resmi açıklamaya göre, uzun süredir hemolitik anemi tedavisi gören Kral 5. Harald, yerel saatle 06.35’te yaşam mücadelesini kaybetti. Kraliyet Sarayı’nın çatısındaki bayrağın yarıya indirilmesiyle birlikte ülkede yas süreci başlarken, gözler 53 yaşındaki Veliaht Prens Haakon’a çevrildi.
KRALİYET AİLESİ HASTANEDEYDİ
Geçtiğimiz ağustos ayından bu yana kırmızı kan hücrelerinin hızla yıkımına neden olan ve ciddi yorgunluk ile nefes darlığına yol açan kan hastalığıyla mücadele eden Kral Harald’ın sağlık durumu dün aniden ağırlaşmıştı. Kraliyet ailesi üyelerinin dün akşam saatlerinde hastaneye akın etmesi, halkın ise saray önüne çiçek bırakarak dualarla destek olması, durumun ciddiyetinin ilk işaretleri olarak yorumlanmıştı.
MODERN MONARŞİNİN MİMARİ
Babası Kral Olav’ın vefatı üzerine 17 Ocak 1991’de tahta çıkan 5. Harald, yaklaşık 34 yıllık görev süresi boyunca Norveç monarşisinin en köklü dönüşümlerine imza attı. Geleneksel kraliyet protokollerini yıkarak halktan biriyle, iş adamı kızı Sonja Haraldsen ile evlenmesi, ülkedeki monarşi anlayışını kökten değiştirdi. Ancak bu karar kolay alınmadı; babasının karşı çıkmasına rağmen 9 yıl boyunca sabırla bekleyen Harald, Sonja ile evlenemezse tahttan feragat edeceğini bile açıkça dile getirmişti.
SAVAŞ ÇOCUĞU, HALKIN KRALI
1937’de Oslo yakınlarında dünyaya gelen Harald’ın çocukluğu, Nazi Almanyası’nın Norveç’i işgaliyle sarsıldı. Henüz 3 yaşındayken ailesiyle birlikte önce İsveç’e, ardından dönemin ABD Başkanı Roosevelt’in davetiyle Amerika’ya kaçmak zorunda kaldı. Savaşın ardından vatanına dönen genç prens, Oxford’da ekonomi ve tarih eğitimi aldıktan sonra 1957’de veliaht ilan edildi. Halkla kurduğu güçlü bağ, özellikle ülkenin zor günlerinde sergilediği birleştirici liderlik profili, onu İskandinav tarihinin en sevilen figürlerinden biri haline getirdi.
SON DÖNEMİN GÖLGESİ: SKANDALLAR
Kral Harald’ın saltanatının son yılları, aile içi tartışmalarla gölgelendi. Gelini Veliaht Prenses Mette-Marit’in, hayatını kaybeden ABD’li finansçı Jeffrey Epstein ile olan arkadaşlığının ortaya çıkması ve üvey torunu Marius Borg Hoiby’nin ciddi suçlamalarla hapis cezası alması, sarayın itibarını zedeleyen gelişmeler olarak tarihe geçti. Buna rağmen Kral Harald, kişisel popülaritesini korumayı başardı ve görevinin son anına kadar tahttan çekilmeyi reddetti.
SAĞLIK SORUNLARIYLA DOLU SON YILLAR
Yaşlılığa rağmen görevine sıkı sıkıya bağlı kalan Kral, son iki yılda art arda sağlık krizleriyle boğuştu. 2024 yılında Malezya tatili sırasında rahatsızlanarak kalp pili takılan Harald, bu yılın şubat ayında da İspanya’da enfeksiyon ve dehidrasyon nedeniyle hastaneye kaldırılmıştı. Son olarak ağustos ayında teşhis edilen kan hastalığı, tedavi sürecini başlatmış ancak hastalık bugün Kral’ın yaşamına son vermişti.
Kral 5. Harald’ın cenaze töreninin önümüzdeki günlerde devlet töreniyle yapılması ve yerine Veliaht Prens Haakon’un geçmesi bekleniyor.
