İtalya'nın başkenti Roma, küresel siyasetteki tıkanıklığın ve uluslararası hukukun erozyonunun en sert şekilde tartışıldığı bir zirveye ev sahipliği yaptı. Avrupa Parlamento Başkanları Konferansı'nda konuşan TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, mevcut uluslararası düzenin artık işlevini yitirdiğini belirterek, özellikle Gazze'de yaşanan insani felaket karşısında parlamentoların pasif kalmaması gerektiğini ifade etti. Kurtulmuş'un, İsrail'in Avrupa Konseyi bünyesindeki gözlemci statüsünün askıya alınması yönündeki çağrısı, salonda geniş yankı uyandırdı ve bazı temsilciler tarafından ayakta alkışlandı.
Sistemik çöküş ve parlamenter diplomasinin gücü
İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan ve barışı korumayı hedefleyen uluslararası mimarinin bugün jeopolitik parçalanma ve güç siyaseti karşısında yetersiz kaldığını vurgulayan Kurtulmuş, kavramların bile siyasi hesaplarla çarpıtıldığı bir dönemden geçildiğini belirtti. İşgalin bir güvenlik önlemi gibi sunulduğu, ateşkes çağrılarına rağmen ölümlerin sürdüğü bir düzende ortak siyasi dilin anlamını yitirdiğini ifade eden TBMM Başkanı, parlamenter diplomasinin bu noktada geleneksel diplomasiyi tamamlayıcı bir rol üstlenmesi gerektiğini savundu. Kurtulmuş, krizlerin çözümünü sadece Birleşmiş Milletler reformuna bağlamanın sonuç vermeyeceğini, halkın temsilcisi olan parlamenterlerin daha aktif bir sorumluluk alması gerektiğini dile getirdi.
Gazze'de yaşananlar insanlığın vicdan sınavı
Konuşmasında İsrail'in saldırganlığının sadece Gazze ile sınırlı kalmadığına, Batı Şeria'dan Lübnan ve Suriye'ye kadar geniş bir coğrafyayı tehdit ettiğine dikkat çeken Kurtulmuş, uluslararası toplumun bu hukuksuzluk karşısında sessiz kalmasının cezasızlığı beslediğini söyledi. Gazze'deki durumu yalnızca siyasi bir mesele olarak değil, insanlığın ortak vicdanı için bir sınav olarak tanımlayan Kurtulmuş, parlamentoların bu acılara son vermek için somut adımlar atmasının ahlaki bir yükümlülük olduğunu belirtti. Avrupa Konseyi'nin elindeki diplomatik araçların etkin bir şekilde kullanılması gerektiğini vurgulayan Kurtulmuş, İsrail'in örgüt içindeki gözlemci statüsünün askıya alınması çağrısını bu bağlamda somut bir yaptırım önerisi olarak sundu.
Antalya'dan dünyaya iklim ve diplomasi daveti
Konferansın sonunda katılımcılara önemli bir çağrıda bulunan TBMM Başkanı Kurtulmuş, Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek olan COP31 Zirvesi'ne yönelik hazırlıkları paylaştı. 16 Kasım 2026 tarihinde Antalya'da düzenlenecek olan COP31 Parlamenter Toplantısı'na tüm mevkidaşlarını davet eden Kurtulmuş, parlamentolar arası diyalog mekanizmalarının sadece kriz anlarında değil, iklim değişikliği gibi küresel sorunların çözümünde de hayati bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Roma'daki temasları sırasında Kurtulmuş'a, AKPM Türk Delegasyonu üyeleri ve Türkiye'nin Roma Büyükelçisi Elif Çomoğlu Ülgen'in de aralarında bulunduğu geniş bir heyet eşlik etti.
