Srebrenitsa Soykırımı'nın mimarı olarak bilinen ve uluslararası mahkemelerce müebbet hapse mahkum edilen Ratko Mladiç'in Sırbistan'da askeri törenle toprağa verilmesi, Balkanlar'da diplomatik bir depreme yol açtı. Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic, Mladiç'in adeta bir kahraman gibi uğurlanmasına tepki olarak Sırbistan ile diplomatik ilişkileri en alt seviyeye indirme kararı aldıklarını duyurdu. Konakovic, yaşanan bu gelişmenin ardından yaptığı açıklamada, yetkisi dahilinde olsa ilişkileri tamamen kesmekten çekinmeyeceğini vurguladı.
Diplomatik Personel Geri Çekiliyor
Bosna Hersek yönetimi, Belgrad'daki büyükelçilik faaliyetlerini kısıtlama yoluna gidiyor. Bakan Konakovic, Devlet Başkanlığı Konseyi'nin yetkisinde olan büyükelçi ve konsolosun geri çağrılması dışındaki tüm diplomatik personelin Belgrad'dan çekileceğini belirtti. Konsolosluk hizmetlerinin ise Zagreb, Podgoritsa ve Yeni Pazar gibi çevre merkezlere kaydırılacağını ifade eden Konakovic, Sırbistan'ın mevcut tutumu değişene kadar ikili görüşmelerin askıya alındığını açıkladı. Bakan, Bosna Hersek'in çıkarlarını korumak adına çok taraflı toplantılara katılmaya devam edeceğini ancak Sırp yetkililerle her karşılaştığında bu durumu gündeme getireceğini belirtti.
Savaş Suçluları İçin Güvenli Liman İddiası
Konakovic'in açıklamalarındaki en dikkat çekici noktalardan biri, Sırbistan'ın savaş suçu şüphelileri için bir koruma kalkanı oluşturduğu iddiası oldu. Bakan, 2016 verilerine göre üç binden fazla savaş suçu şüphelisinin Sırbistan topraklarında serbestçe yaşadığını ve bazı imtiyazlardan faydalandığını öne sürdü. Tuzla'daki Kapija katliamından sorumlu Novak Djukic ve Novi Sad'da doktorluk yapan Dusko Kornjaca gibi isimleri örnek gösteren Konakovic, Sırbistan'ın bu kişileri iade etmeyerek kolektif bir sorumluluk üstlendiğini savundu. Bu durumun Bosna Hersek, Hırvatistan ve Kosova'daki mağdurlar için büyük bir adaletsizlik olduğunu vurguladı.
Uluslararası Kamuoyuna Yaptırım Çağrısı
Bosna Hersek Dışişleri Bakanlığı, bu skandal cenaze törenine katılan ve organizasyonda yer alan Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic dahil tüm yetkililer için uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırdı. AB, ABD, İngiltere ve İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde diplomatik girişimlerini yoğunlaştıran Saraybosna yönetimi, yaptırım uygulanmaması durumunda Batılı ülkelerin savundukları değerlerin sorgulanacağını belirtti. Konakovic, 90'lı yılların Bosna Hersek'i olmadıklarını, ağır bedeller ödeyerek kazandıkları bu vatanı korumak için her türlü diplomatik mücadeleyi vereceklerini sözlerine ekledi. 84 yaşında hapishanede ölen Mladiç'in ardından yaşanan bu gerilim, bölgedeki hassas dengelerin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
