Çanakkale'de düzenlenen 31. Ahilik Haftası kutlamaları, ticaretin kadim kurallarının günümüz dünyasındaki karşılığını yeniden gündeme taşıdı. Cumhuriyet Meydanı'nda gerçekleşen etkinlikte konuşan AK Parti Çanakkale Milletvekili Ayhan Gider, Ahilik kültürünün sadece bir meslek örgütlenmesi değil, aynı zamanda toplumsal dokuyu koruyan bir nizam olduğunu ifade etti. Gider, esnafın şehir hayatındaki vazgeçilmez rolüne dikkat çekerek, ticaretin ahlakla harmanlandığı bu sistemin modern dünyaya sunduğu derslerin altını çizdi.
Ticaretin ahlaki pusulası
Ahilik teşkilatının 822 yıl önce oluşturduğu yapının, günümüzdeki pek çok modern kurumun temelini attığını belirten Ayhan Gider, bu sistemin sadece öğütlerden ibaret olmadığını vurguladı. Gider, Ahiliğin eline, beline ve diline sahip çıkma düsturuyla bireyi eğitirken, aynı zamanda ticaretin kurallarını da kesin çizgilerle belirlediğini anlattı. Esnafın bulunduğu şehrin ekonomik ve sosyal hayatının merkezinde yer aldığını ifade eden Gider, esnafın varlığının şehirlerin ve dolayısıyla ülkenin bekası için ne kadar kritik bir öneme sahip olduğunu dile getirdi. Ona göre, bir şehirde esnafın güçlü olması, o şehrin sosyal dokusunun da sağlam olması anlamına geliyordu.
Yaptırım gücü olan bir sistem
Konuşmasının en dikkat çekici bölümünde, Ahiliğin yüzyıllar öncesinden gelen yaptırım gücüne değinen Gider, sistemin disiplin anlayışını şu sözlerle özetledi: Tam 822 sene önce, meslek ahlakına ve belirlenen kurallara uymayan esnafa karşı kepenk kapatma yaptırımı uygulayan bir sistemden bahsediyoruz. Bu, ticaretin başıboş bırakılmadığının ve belirli bir disiplin çerçevesinde yürütüldüğünün en somut kanıtıdır. Gider, bu yapının sadece esnaf arasındaki dayanışmayı değil, aynı zamanda ticaretin etik sınırlarını koruyan bir denetim mekanizması olduğunu belirtti. Ahiliğin, bugün farklı isimlerle karşılık bulan pek çok örgütlenme biçimini asırlar önce bünyesinde barındırdığını ifade eden Gider, bu teşkilatın gücünün mensupları arasındaki sarsılmaz bağdan geldiğini vurguladı.
Modern kooperatifçiliğin kökleri
Ahilik sisteminin ekonomik örgütlenme yönüne de ayrı bir parantez açan Ayhan Gider, günümüzdeki kooperatif yapılarının aslında bu kadim kültürden izler taşıdığını savundu. Tüketim, üretim ve kredi kooperatiflerinin işlevlerinin, Ahilik teşkilatı içerisinde yüzyıllar önce başarıyla uygulandığını belirten Gider, üretenden satan esnafa kadar ekonomik hayatın tüm unsurlarının aynı dayanışma çatısı altında buluştuğunu ifade etti. Ahilikteki yol kardeşliği anlayışının, birlikte hareket edebilme kabiliyetini artırdığını ve ekonomik krizlere karşı bir kalkan görevi gördüğünü anlattı. Çanakkale Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Başkanı Ünal Özcan'a da teşekkürlerini sunan Gider, Ahilik kültürünün yaşatılması için yürütülen çalışmaların önemine değindi. Gider, konuşmasını esnaf ve sanatkârların Ahilik Haftası'nı kutlayarak ve bu köklü mirasın gelecek nesillere aktarılmasının bir görev olduğunu belirterek noktaladı. Bu sistemin, sadece geçmişin bir hatırası değil, geleceğin ticaret ahlakını inşa etmek için de bir rehber niteliğinde olduğunu vurguladı.
