Sırbistan siyasetinde uzun süredir devam eden belirsizlik, Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic'in beklenmedik istifa kararıyla yeni bir boyuta taşındı. Cumhurbaşkanlığı binasında düzenlediği basın toplantısında görevinden ayrıldığını resmen açıklayan Vucic, bu hamlesiyle 25 Ekim tarihinde gerçekleştirilecek erken genel seçimler öncesinde kartların yeniden dağıtılmasına neden oldu. Vucic, imzaladığı istifa belgesinin ardından yaptığı açıklamada, görevi yarın itibarıyla Meclis Başkanı Ana Brnabic'e devredeceğini ve anayasal süreç gereği cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turunun aralık ayı sonuna kadar tamamlanması gerektiğini belirtti.
Diplomaside zorlu yıllar ve ekonomik tablo
Görev süresindeki ikinci dönemine nokta koyan Vucic, basın toplantısında geride bıraktığı yılların muhasebesini yaparken özellikle dış politikadaki baskılara dikkat çekti. Son dört buçuk yılın kendisi için oldukça yıpratıcı geçtiğini ifade eden Vucic, katıldığı her Avrupa toplantısında Rusya'ya yönelik yaptırım uygulamaması nedeniyle sorgulandığını dile getirdi. Rusya ile yürütülen enerji diplomasisinin de oldukça çetrefilli olduğunu belirten Vucic, Sırbistan'ın petrol şirketi NIS üzerindeki küresel güç çekişmelerinin ülkesine zarar verdiğini vurguladı. Ülkenin ekonomik ve demografik verilerine de değinen Vucic, doğal nüfus artışındaki düşüş nedeniyle nüfusun 500 bin azaldığını kabul ederken, 2012 yılına kıyasla kayıtlı çalışan sayısının aynı oranda artmış olmasını bir başarı göstergesi olarak sundu.
Eğitimde özeleştiri ve af kararı
Konuşmasının bir bölümünü eğitim sistemine ayıran Vucic, görev süresindeki en başarısız alanın eğitim olduğunu belirterek çarpıcı bir özeleştiride bulundu. İktidar karşıtı boykotların yükseköğretimdeki aksaklıklara yol açtığını savunan Vucic, hem iktidarın hem de muhalif kesimin çocukların geleceğini kendi çıkarlarının gerisinde tuttuğunu ifade ederek bu durumu korkunç bir hata olarak nitelendirdi. Toplantıda dikkat çeken bir diğer gelişme ise Vucic'in af yetkisini kullanması oldu. Çoğunluğu iktidar karşıtı protestolarla bağlantılı olan 49 kişi hakkında af kararı aldığını duyuran Vucic, bu adımıyla toplumsal gerilimi bir nebze olsun düşürmeyi hedeflediğini gösterdi.
Sokaktan gelen baskı ve yeni seçim süreci
Vucic'in istifa açıklaması sırasında Cumhurbaşkanlığı binası önünde toplanan destekçileri, liderlerine sloganlarla moral verdi. Kalabalığa hitaben yaptığı kısa konuşmada artık kendisinin de onlardan biri olacağını belirten Vucic, 12 yıllık iktidar sürecinin ardından yeni bir stratejiyle sahaya iniyor. 9 Eylül tarihinde parlamentoyu feshederek erken seçim kararı alan Vucic, 2027 yılına kadar sürmesi beklenen görev süresini kendi iradesiyle sonlandırmış oldu. Özellikle Novi Sad kentindeki tren istasyonu faciasının ardından yükselen yolsuzluk karşıtı protestoların gölgesinde alınan bu karar, Vucic'in kurucusu olduğu Sırp İlerleme Partisi (SNS) ve koalisyon ortaklarının oluşturduğu Birleşik Sırbistan listesiyle başbakanlık yarışına gireceğini kesinleştirdi. Öğrencilerin öncülük ettiği ve iki yıldır devam eden protestoların ardından gelen bu istifa, Sırbistan'ın siyasi geleceği açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
