Yaz gecelerinin kabusu olan sivrisinekler, bazı kişileri adeta mıknatıs gibi çekerken diğerlerini görmezden geliyor. Bilim dünyası, bu seçici davranışın arkasındaki gizemi çözdü: Sivrisinekler kan grubuna değil, vücudunuzun yaydığı biyolojik sinyallere odaklanıyor.
Sivrisinekler için bir insanı seçmek, tamamen tesadüfe dayalı bir süreç değil. Özellikle yumurta gelişimi için kandaki proteinlere ihtiyaç duyan dişi sivrisinekler, avlarını belirlemek için oldukça gelişmiş bir biyolojik takip sistemi kullanıyor. Uzmanlar, bu küçük canlıların hedeflerini belirlerken karbondioksit salınımı, vücut ısısı ve ciltteki mikrobiyota tarafından üretilen doğal kokuları birer pusula gibi kullandığını ifade ediyor.
Karbondioksit ve ısı faktörü
Nefes alıp verirken dışarı verdiğiniz karbondioksit, sivrisineklerin sizi metrelerce uzaktan tespit etmesini sağlayan en önemli sinyaldir. Sivrisinek, bu gazın izini sürerek yaklaştığında ise devreye vücut sıcaklığınız ve teninizden yayılan kimyasal kokular giriyor. Egzersiz sonrası veya sıcak havalarda sivrisineklerin size daha fazla ilgi göstermesinin nedeni, bu aktivitelerin vücut ısınızı yükseltmesi ve daha fazla karbondioksit üretmenize yol açmasıdır. Ayrıca terleme ile açığa çıkan laktik asit ve amonyak gibi maddeler, bu canlılar için adeta bir davetiye niteliği taşıyor.
Ciltteki bakterilerin rolü
Her insanın cildinde kendine has bir bakteri topluluğu bulunur. Bu bakterilerin ürettiği bileşikler, sivrisineklerin koku alma duyusu üzerinde belirleyici bir rol oynar. Bilim insanları, sivrisineklerin bu kokular arasındaki en küçük farkları bile ayırt edebildiğini ve bazı insanların cilt yapısının bu nedenle daha çekici bulunduğunu belirtiyor. Bu durum, aynı ortamda bulunan iki kişinin neden farklı oranlarda ısırıldığını da açıklıyor.
Hamilelik ve renk seçimi
Araştırmalar, özellikle hamileliğin ikinci dönemindeki kadınların sivrisinekler için daha cazip bir hedef haline geldiğini gösteriyor. Artan vücut ısısı, yükselen karbondioksit çıkışı ve ciltteki yağ dengesinin değişimi, sivrisineklerin ilgisini bu yöne çekebiliyor.
Bunun yanı sıra görsel ipuçları da büyük önem taşıyor. Sivrisinekler, koyu renkleri çok daha kolay fark ediyor. Siyah, lacivert veya koyu kırmızı tonlarındaki kıyafetler, sivrisineklerin sizi hedef almasını kolaylaştırırken, açık renkli giysiler güneş ışığını yansıtma özellikleri sayesinde bu canlıların dikkatinden kaçmanıza yardımcı olabiliyor. Yıllardır süregelen "belirli kan gruplarını tercih ediyorlar" inanışı ise güncel bilimsel verilerle desteklenmiyor; sivrisineklerin tercihlerinde kan grubundan ziyade, yukarıda sıralanan biyolojik ve çevresel faktörler çok daha belirleyici bir rol oynuyor.
