Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de düzenlenen kritik zirvede bir araya gelen BRICS üyesi ülkelerin liderleri, Orta Doğu'da giderek derinleşen çatışma ortamına karşı ortak bir ses yükseltti. Farklı coğrafyalardan ve siyasi perspektiflerden gelen liderler, bölgedeki savaşın yarattığı risklere dikkat çekerek, tüm tarafları azami itidal göstermeye ve gerilimi tırmandıracak adımlardan kaçınmaya davet etti. Yayınlanan ortak bildiride, uluslararası barışın korunması adına diyalog ve istişare mekanizmalarının işletilmesinin hayati önem taşıdığı vurgulandı.
Diplomasi ve Çok Taraflı Yaklaşım Vurgusu
Zirveye katılan liderler, Orta Doğu'daki mevcut durumun sadece bölgesel değil, küresel ölçekte de derin endişe verici bir boyuta ulaştığını ifade etti. Bildiride, uluslararası anlaşmazlıkların çözümünde askeri yöntemler yerine diplomasiye öncelik verilmesi gerektiği belirtilirken, çok taraflı bir yaklaşımın benimsenmesinin zorunluluğu üzerinde duruldu. İran ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi farklı dış politika önceliklerine sahip ülkelerin de imzasının bulunduğu bu metin, BRICS platformunun kriz anlarında ortak bir paydada buluşabilme kapasitesini göstermesi açısından dikkat çekici bulundu.
Ekonomik Yaptırımlara Karşı Ortak Endişe
Toplantının bir diğer önemli gündem maddesi ise küresel ticareti olumsuz etkileyen tek taraflı kısıtlamalar oldu. Özellikle ABD'nin İran'a uyguladığı yaptırımlar ve Rusya'nın Ukrayna ile olan çatışması nedeniyle devreye alınan gümrük önlemleri, üye ülkeler tarafından eleştirildi. BRICS liderleri, ticareti bozan bu tür tek taraflı gümrük ve gümrük dışı önlemlerin artışından duydukları rahatsızlığı dile getirerek, küresel ticaretin serbest ve adil bir şekilde işlemesi için uluslararası hukuka uygun hareket edilmesi gerektiğini savundu.
Genişleyen Bir İş Birliği Platformu
2006 yılında Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin tarafından temelleri atılan ve 2011 yılında Güney Afrika'nın katılımıyla BRICS adını alan bu yapı, zamanla küresel siyasetteki ağırlığını artırdı. Ağustos 2023'te Mısır, Etiyopya, Birleşik Arap Emirlikleri ve İran'ın dahil olmasıyla genişleyen platform, Ocak 2025'te Endonezya'nın katılımıyla 10 üyeli bir yapıya dönüştü. Bugün 10 farklı ülkenin istişare ve iş birliği platformu olarak faaliyet gösteren BRICS, Yeni Delhi'deki bu zirveyle birlikte uluslararası krizlerde daha aktif bir rol üstlenme niyetini de ortaya koymuş oldu.
