Türkiye genelinde hızla yaygınlaşan geri dönüşüm projesinde, yaşanan yoğunluk ve usulsüzlükler nedeniyle giriş yöntemleri tamamen değiştirildi.
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozito İade Sistemi (DOA), geri dönüşüm süreçlerinde yeni bir döneme giriyor. 1 Temmuz itibarıyla hayata geçirilen ve tüketicilerin boş içecek ambalajlarını iade ederek teşvik bedeli kazandığı sistemde, bazı kullanıcıların makineleri uzun süre meşgul etmesi ve farklı kişilere ait bilgilerle günlük limitleri aşmaya çalışması üzerine harekete geçildi.
Sistemde güvenlik ve verimliliği artırmak amacıyla alınan karar doğrultusunda, 17 Temmuz'dan itibaren kimlik numarası (TCKN) ve cep telefonu numarası ile manuel girişler geçici olarak durduruluyor. Artık işlemler yalnızca DOA mobil uygulaması üzerinden oluşturulan QR kodlar aracılığıyla gerçekleştirilebilecek.
Kısa sürede 20 milyon ambalaj toplandı
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, sistemin ilk 10 gününde 2 milyon kayıtlı kullanıcıya ulaşıldığını ve 20 milyon adet ambalajın geri dönüşüme kazandırıldığını belirtti. Şu an için 482 üretici ve 3 bin 673 farklı ambalajlı ürünle entegre çalışan sistemde, sahada yaklaşık 2 bin 500 iade makinesi aktif olarak hizmet veriyor.
Gelecek hedefleri ve ekonomik beklentiler
TÜÇA, sistemin olgunlaşmasıyla birlikte makine ağını 20 bin adede çıkarmayı planlıyor. Ayrıca 2026 sonuna kadar 10 bin, 2027 sonunda ise 30 bin manuel iade noktasına ulaşılması hedefleniyor. Marketlerden restoranlara kadar geniş bir yelpazeyi kapsayacak olan bu genişleme stratejisi, kamu bütçesine yük getirmeden, firmaların ödediği depozito katılım payları ile finanse ediliyor.
Projenin tam kapasiteye ulaşmasıyla birlikte, Türkiye'nin içecek ambalajı ham maddesi ithalatında yüzde 40'a varan bir düşüş hedefleniyor. Bu dönüşümün cari açığa yıllık en az 600 milyon dolarlık pozitif katkı sağlaması öngörülüyor.
