Posta güvercinlerinin binlerce kilometre uçtuktan sonra yuvalarını hatasız bulması yıllardır bilim dünyasının en büyük merak konularından biriydi. Şimdiye kadar gaga, göz ve beyin üzerine yoğunlaşan uzmanlar, cevabı vücudun bambaşka bir noktasında, karaciğerde buldu.
Manyetik algı mekanizması nasıl çalışıyor
Araştırmacılar, güvercinlerin karaciğer ve dalak dokularında yüksek miktarda demir depolayan hücreler olduğunu fark etti. Bu hücreler, dünyadaki manyetik alanı adeta bir pusula gibi okuyor. Yapılan deneylerde, karaciğerlerindeki bu özel hücrelerin aktivitesi azaltılan güvercinlerin, kapalı havalarda yollarını tamamen kaybettiği görüldü. Güneşin olmadığı zamanlarda kuşlar rotalarını belirleyemedi.
Peki bu keşif ne anlama geliyor
Bu bulgu, kuşların tek bir duyusuna değil, güneş ışığı gibi görsel verilerle birlikte manyetik algılama sistemini aynı anda kullandığını kanıtlıyor. Yani güvercinler, hem gökyüzünü bir harita gibi kullanıyor hem de vücutlarındaki biyolojik pusula sayesinde yönünü tayin ediyor. Ancak bilim dünyası bu sistemin karmaşık olduğunu kabul ediyor; çünkü beynin farklı bölgelerinin de bu süreçte aktif olduğu düşünülüyor.
Bundan sonra ne olacak
Uzmanlar, karaciğerdeki bu demir yoğunluğunun kuşun beslenme alışkanlıklarıyla mı yoksa genetik bir kodla mı ilgili olduğunu netleştirmek için yeni testler yapacak. Eğer bu mekanizma tam olarak haritalanırsa, doğadaki canlıların navigasyon yeteneklerini anlamak çok daha kolaylaşacak. Peki, biz insanların kaybettiği bu "doğal pusula" yeteneğini teknolojiyle taklit etmek mümkün mü?
