Trabzon'un Vakfıkebir ilçesinde, nesilden nesile aktarılan ve yaklaşık 120 yıllık bir geçmişe sahip olan geleneksel kuzine sobalar, artık resmi bir kimlik kazanmaya hazırlanıyor. Sadece bir ısınma aracı olmanın ötesinde, yöre halkının mutfak kültürünün ayrılmaz bir parçası haline gelen bu özel üretimler için Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde yürütülen coğrafi işaret tescil sürecinde sona gelindi. Vakfıkebir Belediyesi, ilçenin kültürel mirasını koruma altına almak ve bu zanaatı küresel ölçekte bir marka haline getirmek amacıyla tüm teknik hazırlıklarını tamamladı.
Isınmanın Ötesinde Bir Mutfak Kültürü
Vakfıkebir kuzineleri, yüksek sac kalitesi ve ısıyı uzun süre muhafaza edebilme yeteneğiyle diğer sobalardan belirgin bir şekilde ayrışıyor. Kış aylarında evlerin sıcaklığını sağlayan bu fonksiyonel yapılar, aynı zamanda üzerindeki bölmelerde çay demlenmesine ve yemek pişirilmesine olanak tanıyor. Özellikle fırın kısmında ağır ağır pişen yöresel yemekler, güveçler ve meşhur Vakfıkebir ekmekleri, bu sobaların neden vazgeçilmez olduğunu kanıtlıyor. Günümüzde teknolojinin sunduğu imkanlarla birlikte kamelyalar, balkonlar ve restoranlar için farklı tasarımlarda üretilen kuzineler, dekoratif bir unsur olarak da yoğun ilgi görüyor. Belediye Başkanı Fuat Koçal, bu tescil hamlesinin ilçenin dördüncü coğrafi işareti olacağını belirterek, Vakfıkebir kuzinesini dünyaya tanıtma hedeflerini vurguladı.
Dede Mesleğini Yarım Asırdır Yaşatıyor
İlçedeki atölyelerde bu zanaatı sürdüren ustalardan biri olan 75 yaşındaki Ali Haydar Kudu, 1954 yılından bu yana aynı dükkanda üretim yapmanın gururunu yaşıyor. Dedesinden babasına, ondan da kendisine geçen bu mesleği oğullarına devretmeye hazırlanan Kudu, kuzine yapımının yörede asla bitmeyecek bir sanat olduğunu ifade ediyor. Yıllık 500 civarında kuzine satışı gerçekleştirdiklerini belirten usta, özel imalatlarla farklı mekanlara hitap ettiklerini dile getiriyor. Emaye sobaların aksine tamir edilebilir ve uzun ömürlü olan bu kuzinelerin, lezzet konusunda rakipsiz olduğunu savunan Kudu, gelecek nesillerin bu zanaatı devam ettirmesinin önemine dikkat çekiyor.
Küresel Marka Yolunda Stratejik Adım
Vakfıkebir Belediyesi, daha önce tescilini aldığı ekmek, külek peyniri ve kara kilit gibi değerlerin yanına kuzine sobasını da ekleyerek ilçenin ekonomik ve kültürel portföyünü genişletmeyi hedefliyor. Başvurunun tamamlanmasıyla birlikte, yerel üreticilerin emeği resmi bir koruma altına alınmış olacak. Belediye Başkanı Koçal, kuzinenin sadece bir makine değil, aynı zamanda bir yaşam biçimi olduğunu belirterek, bu tescilin yerel ekonomiye ve tanıtıma büyük katkı sağlayacağını ifade ediyor. Ustaların el emeğiyle şekillenen ve Türkiye'nin dört bir yanına gönderilen bu özel sobalar, artık uluslararası arenada Vakfıkebir'in imzasıyla anılacak.
