Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun dijital yayın platformlarına kestiği idari para cezaları, yerli televizyon kanallarına uygulanan yaptırımlarla kıyaslandığında büyük bir çifte standart tartışmasını beraberinde getirdi.
Televizyon ve Sinema dünyasında dengeleri sarsan bir tartışma yaşanıyor. RTÜK; Netflix, Disney+, Prime Video ve HBO Max gibi küresel dijital platformlara, çocuk istismarı, şiddeti özendirme, müstehcenlik ve eş cinselliği meşrulaştıran içerikler nedeniyle idari para cezası uyguladı. Ancak bu yaptırımların 250 bin TL gibi sembolik seviyelerde kalması, kamuoyunda "toplumun sinir uçlarıyla oynayan içeriklere bu kadar düşük ceza mı olur?" sorusunu gündeme taşıdı.
Yerli kanallara karşı uygulanan ağır mali yükümlülükler ve milyonlarca lirayı bulan cezalarla kıyaslandığında, dijital platformlara verilen bu kararlar "göstermelik" olarak nitelendiriliyor. Vergisini ödeyen, lisans ücreti veren ve reklam sınırlamalarına tabi olan yerli yayıncılar, en küçük ihlallerde dahi en üst sınırdan cezalandırılırken, küresel platformların bu denli düşük yaptırımlarla karşılaşması dikkat çekiyor.
Dijital platformların gelir modellerinin şeffaf olmaması ve reklam yayınlamadıkları gerekçesiyle farklı bir hesaplama yöntemine tabi tutulmaları, mali denetimlerdeki eşitsizliği de gözler önüne seriyor. Uzmanlar, bu durumun küresel lobilerin dijital mecralar üzerinden toplumun manevi değerlerini aşındırmasına zemin hazırladığını savunuyor.
Platformlara yönelik incelemelerde öne çıkan bazı ihlaller ise şöyle
HBO Max ve 'Bang My Box' vakası
Üst Kurul, HBO Max platformunda yayınlanan "Bang My Box: The Robin Byrd Story" belgeselindeki pornografik içerikleri ve eş cinsel ilişkilerin özendirilmesini, ailenin korunması ilkelerine aykırı bularak cezalandırdı.
Prime Video'da 'Spartacus' şiddeti
Prime Video’nun "Spartacus: House of Ashur" yapımında, şiddetin bir haz unsuru haline getirilmesi, uzuv kopmaları ve aşırı müstehcen sahneler, evrensel ahlak normlarını ihlal ettiği gerekçesiyle yaptırım konusu oldu.
Netflix'te 'Heartstopper' etkisi
Netflix'te yayınlanan "Heartstopper: Sonsuza Dek" filminde, eş cinsel birlikteliklerin estetik ve sevimli bir dille gençlere sunulması, Türk aile yapısına ve genel ahlak anlayışına aykırı bulunarak katalogdan çıkarma ve idari para cezası ile sonuçlandı.
Disney+ ve istismar tartışması
Disney+ platformundaki "A Teacher" dizisinde, bir öğretmen ile öğrencisi arasındaki ilişkinin romantize edilerek çocuk istismarının olağanlaştırılması, RTÜK tarafından çocukların korunması ilkesine yönelik ağır bir ihlal olarak değerlendirildi.
RTÜK’ün bu platformlara yönelik aldığı kararlar, dijital mecralardaki denetim mekanizmasının caydırıcılığı konusunda yeni bir tartışma başlattı. Vatandaşlar, toplumun ruhsal dünyasını etkileyen bu içeriklere karşı daha somut ve ağır yaptırımlar bekliyor.
