Van'da sonbaharın yüzünü göstermesi ve hava sıcaklıklarının hissedilir derecede düşmesi, kış hazırlıklarını da beraberinde getirdi. Kentin en köklü ticaret noktalarından biri olan Sobacılar Çarşısı'nda, uzun süredir beklenen hareketlilik nihayet başladı. Doğal gazın şehir merkezinde geniş bir alana yayılmasıyla birlikte soba kullanımında bir azalma yaşansa da, kırsal mahallelerdeki vatandaşların ısınma ihtiyacı bu kadim zanaatın hala canlı kalmasını sağlıyor. Özellikle doğal gaz altyapısının henüz ulaşmadığı bölgelerde yaşayanlar, kışın sert geçecek günlerine hazırlık yapmak için çarşının yolunu tutuyor.
Kırsal bölgelerin ısınma tercihi değişmiyor
Soba imalatçısı Ferdi Akcan, mevsimin ilk soğuklarıyla birlikte atölyelerindeki çalışmaların hız kazandığını ifade ediyor. Akcan, özellikle kırsal kesimlerde yaşayan vatandaşların geleneksel ısınma yöntemlerinden vazgeçmediğini vurguluyor. Geçmiş yıllara oranla satışlarda bir durgunluk gözlemlense de, kırsal mahallelerden gelen taleplerin esnafın yüzünü güldürdüğünü belirtiyor. Vatandaşlar, özellikle tezek yakmaya uygun olan yuvarlak sac sobalara büyük ilgi gösteriyor. Bu sobalar, bölgenin iklim koşullarına ve yakıt türüne en uygun seçenek olarak öne çıkıyor.
Zanaatkarların elinde şekillenen sac sobalar
Üretim sürecinin tamamen bir ustalık ve sanat işi olduğunu belirten Ferdi Akcan, kaliteli bir sobanın sırrını kullanılan malzemenin kalınlığına ve işçiliğe bağlıyor. Bir sobanın üretim aşamasının yaklaşık 1,5 ile 2 saat arasında sürdüğünü dile getiren Akcan, dayanıklılığın usta elinden geçtiğini ifade ediyor. Günümüzde bin 500 lira gibi bir fiyatla satışa sunulan bu sobalar, sadece ısınma aracı değil, aynı zamanda bölge kültürünün bir parçası olarak görülüyor. Sac sobaların yanı sıra, geniş üst bölümleri sayesinde yemek pişirme kolaylığı sağlayan kuzineli modeller de çarşıda alıcılarını bekliyor.
Geleneksel yöntemler modern zamana direniyor
Doğal gazın konforuna rağmen, kırsal mahallelerdeki soba geleneği sadece bir ısınma aracı değil, aynı zamanda bir yaşam biçimi olarak varlığını sürdürüyor. Sobacılar Çarşısı'ndaki esnaf, bu talebin devam etmesi sayesinde mesleklerini gelecek nesillere aktarmaya çalışıyor. Kışın en sert günlerinde bile evleri ısıtan, üzerinde yemeklerin piştiği ve çayların demlendiği bu sac sobalar, Van'ın kış kültüründe vazgeçilmez bir yer tutmaya devam ediyor. Esnaf, havaların daha da soğumasıyla birlikte satışların artacağını ve çarşıdaki hareketliliğin sezon boyunca süreceğini öngörüyor.
