Van'ın Erciş ilçesine yaklaşık 40 kilometre mesafede bulunan Zilan Yaylaları, son günlerde alışılmadık bir hareketliliğe sahne oluyor. Bölge sakinleri, doğada daha önce hiç rastlamadıkları, boyları 15 santimetreyi bulan devasa çekirgelerle karşılaştıklarında büyük bir şaşkınlık yaşadı. Özellikle son dönemde Marmara Bölgesi'nden gelen benzer görüntülerle birlikte, bu iri böceklerin aniden ortaya çıkması yerel halk arasında tedirginliğe yol açtı. Uzun yıllardır yaylada arıcılık faaliyetlerini sürdüren Murat Poyrazoğlu, karşılaştığı manzara karşısında duyduğu endişeyi dile getirerek, daha önce bu boyutta bir canlıyla hiç karşılaşmadığını belirtti. Poyrazoğlu, çekirgelerin tarım ürünlerine veya insanlara bir zarar verip vermeyeceği konusunda yetkililerden acil bir bilgilendirme beklediklerini ifade etti.
Doğanın dengesini koruyan avcılar
Hakkari Üniversitesi Biyoçeşitlilik Uygulama ve Araştırma Merkezi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Sait Taylan, vatandaşların yaşadığı bu endişenin yersiz olduğunu belirterek, söz konusu canlıların Saga cinsine ait etçil ve avcı türler olduğunu açıkladı. Orthoptera takımına mensup olan bu çekirgelerin, ekosistem içerisinde av-avcı dengesini sağlayan kritik bir role sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Taylan, bu canlıların aslında çiftçilerin en büyük dostlarından biri olduğunu belirtti. Prof. Dr. Taylan, bu türlerin tarım alanlarına zarar veren böceklerle beslenerek doğal bir koruma kalkanı oluşturduğuna dikkat çekti.
Gen merkezi Anadolu olan nadir bir tür
Saga cinsinin Türkiye'deki varlığının oldukça köklü olduğunu ve bazı uzmanların bu cinsin gen merkezinin Anadolu olduğunu savunduğunu belirten Prof. Dr. Taylan, ilk türün 1938 yılında tanımlandığını hatırlattı. Batı Palearktik bölgede toplam 13 türü bulunan bu çekirgelerin, Türkiye'nin biyoçeşitlilik açısından ne kadar zengin olduğunu kanıtladığını ifade etti. Hatta kendi çalışmaları sonucunda keşfedilen Saga Hakkarica türünün de bu zenginliğin bir parçası olduğunu belirten uzman, vatandaşlardan bu canlıları gördüklerinde kesinlikle zarar vermemelerini, aksine onları doğal yaşam alanlarında korumaları gerektiğini önemle vurguladı.
Görüntüleri ürkütücü ama etkileri faydalı
İlk bakışta devasa boyutları ve ürkütücü görünümleriyle insanları korkutabilen bu çekirgelerin, aslında biyolojik birer denge unsuru olduğunu belirten Prof. Dr. Taylan, boylarının ovipozitör adı verilen yumurta bırakma organlarıyla birlikte 20 santimetreye kadar ulaşabildiğini açıkladı. Canlıları yararlı veya zararlı şeklinde sınıflandırmanın biyolojik açıdan doğru bir yaklaşım olmadığını ancak insan merkezli bakıldığında bu türün tarım için büyük bir fayda sağladığını yineledi. Çiftçilerin bu çekirgelerden korkmak yerine, onların tarım alanlarındaki zararlı böcek popülasyonunu baskı altına alarak mahsulleri koruduğunu bilmeleri gerektiğini ifade eden uzman, doğadaki her canlının bir görevi olduğunu hatırlatarak, bu devasa çekirgelerin ekosistemdeki varlığının korunması çağrısında bulundu.
