İstanbul'un tarihi atmosferinde, Çırağan Sarayı'nın ev sahipliğinde düzenlenen Uluslararası Adalet Zirvesi, küresel hukuk sisteminin yaşadığı derin krizi gözler önüne seren bir gelişmeye sahne oldu. Adalet Bakanı Akın Gürlek, zirvenin açılışında yaptığı konuşmada, Filistin Adalet Bakanı Şerhabil El-Zaim'in İsrail makamları tarafından ülke dışına çıkışının engellenmesine sert tepki gösterdi. Bakan Gürlek, bu durumun sadece bir seyahat kısıtlaması değil, uluslararası hukukun inandırıcılığını zedeleyen ve adaletin evrenselliğini hiçe sayan bir tablo olduğunu belirtti. Gürlek, salondaki katılımcılara seslenerek, bir adalet bakanının uluslararası bir platforma katılımının engellenmesinin, Filistin halkının yaşadığı hak ihlallerinin en somut ve kaygı verici örneklerinden biri olduğunu ifade etti.
Küresel Adalet Sisteminde Çifte Standart Eleştirisi
Bakan Gürlek, konuşmasında uluslararası toplumun sessizliğini bozması gerektiğini vurgularken, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki çelişkili durumlara dikkat çekti. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'a vize engeli getirilmesini hatırlatan Gürlek, buna karşılık hakkında tutuklama emri bulunan İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun aynı kürsüde konuşabilmesini, uluslararası sistemin adalet iddiasını tartışmaya açan bir durum olarak tanımladı. Gürlek, adaletin evrenselliğinin sadece ilkeleri dile getirmekle değil, bu ilkeler sınandığında kararlılıkla savunulmasıyla mümkün olacağını belirterek, Türkiye'nin barıştan ve hukuktan yana olan duruşunu yineledi.
Hukukun Üstünlüğü ve Teknolojik Dönüşüm
Zirvede ele alınan bir diğer kritik konu ise yapay zekanın hukuk dünyasındaki yeri ve dijitalleşmenin getirdiği yeni sorumluluklar oldu. Bakan Gürlek, teknolojinin insan hayatını kolaylaştırırken insanın hukuk karşısındaki konumunu zayıflatmaması gerektiğinin altını çizdi. Yapay zekanın karar alma süreçlerine etkisi, algoritmik şeffaflık ve kişisel verilerin korunması gibi başlıkların önümüzdeki dönemin temel hukuki meseleleri olacağını belirten Gürlek, teknolojik gelişme ile insan hakları arasında hassas bir dengenin kurulması gerektiğini savundu. Siber suçların sınır aşan niteliği nedeniyle devletler arasında daha güçlü bir adli işbirliğinin şart olduğunu vurgulayan Bakan, suçluların dijital boşluklardan yararlanmasına izin verilmemesi gerektiğini ifade etti.
Uluslararası Hukuk Herkes İçin Eşit Uygulanmalı
70'ten fazla ülkeden yaklaşık 600 katılımcıyı buluşturan zirvede, Gazze'deki insani durumdan uluslararası tahkim mekanizmalarına kadar geniş bir yelpazede sorunlar masaya yatırıldı. Bakan Gürlek, stratejik ekonomik çıkarların veya işgal gerekçelerinin hukuktan üstün tutulduğu bir dünya düzeni yerine, insan onurunun esas alındığı bir sistemin inşası için çağrıda bulundu. İhlal iddialarının etkili şekilde soruşturulması, delillerin korunması ve bağımsız yargı mekanizmalarının desteklenmesinin önemine değinen Gürlek, Batı'daki akademik çevrelerde dahi İsrail vahşetini dile getirenlerin baskı altına alınmasının, evrensel hukuk kurallarının sorgulanmasına yol açtığını belirtti. Zirve, küresel adalet sorunlarına ortak çözümler aramak amacıyla 8 ayrı oturumda devam edecek.
