İstanbul'un tarihsel derinliği ve suyla olan kadim bağı, ebru sanatının usta ismi Hikmet Barutçugil'in dokunuşlarıyla yeniden hayat buluyor. Beşiktaş'ta bulunan ve Bahçeşehir Üniversitesi tarafından restore edilerek kültürel bir merkeze dönüştürülen tarihi Gazi Osman Paşa Yalısı, sanatçının Suyun Hafızasında İstanbul isimli özel sergisine ev sahipliği yapıyor. Toplam 47 eserin yer aldığı bu sergi, izleyicileri kentin hafızasında görsel bir keşfe davet ederken, geleneksel sanatın modern bir anlatımla nasıl harmanlanabileceğini gözler önüne seriyor. Açılış törenine İstanbul Vali Yardımcısı Avni Ulu, BAU Mütevelli Heyeti Başkanı Enver Yücel ve çok sayıda sanatsever katıldı. Etkinlikte sanatçıya hediye takdim edilirken, Barutçugil de üniversitenin renklerini taşıyan özel bir eserini hediye ederek karşılık verdi.
Ebru sanatının tarihsel yolculuğu ve dönüşümü
Ebru sanatının kökeninin Farsça su yüzü anlamına gelen abru kelimesine dayandığını belirten Hikmet Barutçugil, bu sanatın Türkistan'dan Anadolu'ya uzanan serüvenine dikkat çekiyor. Sanatçı, 1973 yılında bu alana başladığında ebru sanatının neredeyse unutulmaya yüz tuttuğunu ve ciddi bir kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu hatırlatıyor. O dönemde bu sanatla uğraşan kişi sayısının yok denecek kadar az olduğunu ifade eden Barutçugil, bugün ise Türkiye genelinde 15 bini aşkın kişinin ebru ile ilgilendiğini ve bu ilginin her geçen gün arttığını vurguluyor. Kendi geliştirdiği ve literatüre Barut Ebrusu olarak geçen teknikle sanat dünyasında kendine özgü bir yer edinen usta isim, British Museum koleksiyonunda da eserleri bulunan nadir sanatçılar arasında yer alıyor.
Doğadan ilham alan yeni teknikler
Sanatçı, ebru sanatındaki araştırmalarını derinleştirdikçe tabiatta kendiliğinden oluşan desenlerin, mermer dokularının ve su yüzeyindeki hareketlerin izini sürerek bambaşka bir ebru anlayışı geliştirdiğini belirtiyor. Akademik birikimiyle ebruyu farklı disiplinlerle birleştiren Barutçugil, İstanbul'un mimari şaheserlerini ve su kültürünü bu sanatla bir araya getirmenin büyük bir tutku olduğunu ifade ediyor. Geçmişte öd bulmak için mezbahalara gitmek gibi zahmetli süreçlerin yaşandığını anlatan sanatçı, günümüzde malzeme çeşitliliğinin artmasıyla sanatın daha ulaşılabilir hale geldiğini dile getiriyor. 17 yıl süren kapsamlı bir kitap çalışmasıyla ebru sanatının teknik detaylarını kayıt altına alan Barutçugil, bu kadim sanatın sadece kağıt üzerinde değil, kumaş, seramik ve ahşap gibi farklı yüzeylerde de hayat bulduğuna dikkat çekiyor.
Tarihi yalıda yaşayan sanat atmosferi
Serginin küratörlüğünü üstlenen ve mekanın ruhuyla sanatın birleştiğini vurgulayan Bahçeşehir Üniversitesi Mütevelli Heyeti Kültür Sanat Danışmanı Aslıhan Umar, Gazi Osman Paşa Yalısı'nın sadece bir sergi alanı değil, yaşayan bir kültür merkezi olduğunu belirtiyor. İstanbul'un su, zaman ve hafıza temaları etrafında kurgulanan sergi, beş hafta boyunca sanatseverlerin ziyaretine açık kalacak. Yapının yeniden ihya edilerek kültürel hazineye kazandırılmasının önemine değinen Umar, bu tür projelerin İstanbul'un tarihi siluetine büyük değer kattığını ifade ediyor. UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer alan ebru sanatının, bu tür nitelikli sergilerle gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor. Hafta içi 09.00-17.00 saatleri arasında gezilebilecek olan sergi, İstanbul'un suyla olan hikayesini yeniden keşfetmek isteyenleri bekliyor.
