İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve Türkiye genelinde geniş yankı uyandıran AHBAP Derneği soruşturmasında, depremzedeler için toplanan bağışların akıbetine dair çarpıcı bulgular ortaya çıktı. İçişleri Bakanlığı müfettişlerinin hazırladığı raporlar, özel denetim sonuçları ve banka hareketlerinin detaylı incelemesi sonucunda, 6 Şubat ile 31 Aralık 2023 tarihleri arasında toplanan 4,3 milyar liralık bağışın izi sürüldü. Yapılan teknik ve mali analizler, bağışların kullanımında ciddi usulsüzlük iddialarını beraberinde getirdi. Özellikle 950 milyon liranın nakit olarak çekilmiş olması ve bu çekimlerden birinin tek seferde 500 milyon lirayı bulması, soruşturmanın en dikkat çekici noktalarından biri olarak kayıtlara geçti.
Milyarlarca liralık bağışın şüpheli izleri
Soruşturma dosyasına giren bilgilere göre, toplanan 4,3 milyar liralık bağışın 4,2 milyar liralık kısmının harcandığı beyan edilse de, bu harcamaların niteliği soru işaretleri yaratıyor. İncelemeler, 29 şirket ve 7 şahıs şirketine toplamda 1 milyar 757 milyon 547 bin 770 lira gibi devasa bir tutarın transfer edildiğini gözler önüne serdi. Bilirkişi raporlarında, bu yüksek tutarlı transferlerin bir kısmının karşılığında herhangi bir mal veya hizmet alımı gerçekleşmediği, bazı yardımların nakliyesinden şahsi menfaat sağlandığı ve kamu kurumlarına teslim edilen yardımların faturalarda belirtilen miktarlardan daha düşük olduğu tespit edildi. Ayrıca, 2 milyar liradan fazlasının konut projelerine harcandığı iddia edilse de, inşa edilen konut ve okulların sayısal verileri ile maliyetleri arasındaki uyumsuzluk, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile TOKİ uzmanlarını harekete geçirdi.
Depolarda çürümeye terk edilen yardımlar
Soruşturmanın bir diğer çarpıcı boyutu ise İzmit'teki depolarda ortaya çıktı. Depremzedelerin acil ihtiyaçları için temin edilen yüzlerce çadır, tekerlekli sandalye, elektrikli bisiklet ve kırtasiye malzemesinin, aradan geçen süreye rağmen hiç kullanılmadan depolarda bekletildiği belirlendi. İhtiyaç sahiplerine ulaşması gereken bu malzemelerin neden dağıtılmadığına dair incelemeler sürerken, yetkililer söz konusu yardımların hak sahiplerine ulaştırılması için gerekli işlemleri başlattı. Bu durum, bağışların sadece mali boyutuyla değil, lojistik ve insani yardım yönetimi açısından da ciddi bir ihmal zinciriyle karşı karşıya olunduğunu gösteriyor.
20 ilde eş zamanlı operasyon
Elde edilen tüm bu bulgular ışığında, İstanbul merkezli olarak 20 ilde eş zamanlı bir operasyon düğmesine basıldı. Toplam 53 şüphelinin yakalanması hedeflenen operasyonlarda şu ana kadar 47 kişi gözaltına alındı. Emniyet birimleri, para transferi yapılan şirketlerin gerçek ticari faaliyetlerini mercek altına alırken, etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanan şüphelilerin ifadeleri de soruşturmanın seyrini değiştirmeye devam ediyor. Bağışların gerçek sahiplerine ulaşması yerine farklı kanallara aktarıldığı iddiası üzerine yoğunlaşan savcılık, mali kayıtlar ve banka hareketleri üzerindeki incelemelerini derinleştirerek sürdürüyor. Operasyonun önümüzdeki günlerde yeni gözaltılarla genişleyebileceği ve şirketlerin ticari faaliyetlerine yönelik denetimlerin artacağı belirtiliyor.
