Ankara'nın Çubuk ilçesindeki ormanlık alanlarda, bahar aylarının gelmesiyle birlikte alışılagelmişin dışında bir hareketlilik başlıyor. Mardin'den yola çıkarak başkente gelen mevsimlik işçiler, sonbaharın ilk günlerine kadar sürecek olan meşakkatli bir üretim sürecinin içine giriyor. Orman İşletme Müdürlüğü tarafından yürütülen gençleştirme çalışmaları kapsamında belirlenen sahalardan kesilen meşe odunları, bu işçilerin ellerinde mangal kömürüne dönüşerek sofralara ulaşmaya hazırlanıyor. İşçiler, traktörlerle taşıdıkları odunları büyük bir titizlikle hazırladıkları ocaklara yerleştirerek, ateşle olan uzun soluklu sınavlarını başlatıyorlar.
Geleneksel yöntemlerle ateşle dans
Üretim süreci, sadece odunu yakmaktan ibaret değil; sabır ve ustalık gerektiren bir dizi aşamayı kapsıyor. İşçiler, ormandan getirdikleri odunları önce özenle çatıyor, ardından hava almaması için üzerlerini saman ve toprakla tamamen kapatıyorlar. Kontrollü bir şekilde ateşlenen bu ocaklarda odunlar, 10 ile 15 gün arasında değişen bir sürede yavaş yavaş yanarak kömürleşiyor. Bu süre zarfında ateşin başında nöbet tutan işçiler, soğutma işleminin ardından elde ettikleri ürünü paketleyerek satışa hazır hale getiriyorlar. Yaşar Aydın, bu sürecin her aşamasının büyük bir dikkat gerektirdiğini ve ateşle mücadelenin işin en zorlu yanlarından biri olduğunu belirtiyor.
Dededen miras kalan zorlu meslek
Kömür üretiminin kendileri için sadece bir geçim kaynağı değil, aynı zamanda dedelerinden devraldıkları bir miras olduğunu vurgulayan Aydın, toz, duman ve yoğun ateşin içinde geçen günleri şu sözlerle anlatıyor: Bu işin zorluğu doğrudan ateşle mücadele etmektir. Çok meşakkatli bir süreç olmasına rağmen, aile geleneği olduğu için bu mesleği sürdürmeye devam ediyoruz. Türkiye genelinde mangal kömürü üretiminde meşe ağacının kalitesi nedeniyle tercih edildiğini belirten üreticiler, bu yılki hedeflerinin 40 ton kömür üretmek olduğunu ifade ediyor. Bir kişinin sezonda ortalama 20 ile 30 ton arasında üretim yapabildiği bu sektörde, aile bireylerinin sayısı da verimliliği doğrudan etkiliyor.
Ekonomik beklentiler ve ithalat vurgusu
Üretim sürecinin sonuna yaklaşan işçiler, bir yandan Mardin'e dönüş hazırlığı yaparken diğer yandan piyasa koşullarındaki zorluklara dikkat çekiyor. Geçen yıla oranla artan maliyetlere rağmen kömür fiyatlarının aynı seviyede kalmasından yakınan üreticiler, piyasanın biraz daha yükselmesini bekliyor. Sektörün geleceği için en önemli beklentilerinin yurt dışından kömür ithal edilmemesi olduğunu dile getiren Aydın, yerli üretimin desteklenmesinin hem kendileri hem de vatandaşlar için daha faydalı olacağını savunuyor. Sonbaharın gelmesiyle birlikte Çubuk'taki mesailerini tamamlayacak olan işçiler, bir sonraki baharda tekrar dönmek üzere orman sahalarından ayrılmaya hazırlanıyor.
