Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) ev sahipliğinde düzenlenen Kırgız Cumhuriyeti-Diyarbakır Ticaret ve Yatırım Buluşması, iki bölge arasındaki ekonomik ilişkileri yeni bir boyuta taşıyacak kritik bir zirveye dönüştü. Kırgız Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Ruslan Kazakbayev, beraberindeki heyetle birlikte gerçekleştirdiği ziyarette, Diyarbakırlı iş insanlarına ülkesindeki yatırım iklimini ve sağlanan geniş kapsamlı teşvikleri detaylarıyla anlattı. Görüşmelerde, sadece ticari bir alışveriş değil, uzun vadeli stratejik ortaklıkların kurulması hedeflendiği vurgulandı.
Tarihi ticaret merkezinden yeni ufuklara
DTSO Başkanı Mehmet Kaya, Diyarbakır'ın 12 bin 500 yıllık köklü geçmişiyle Çayönü ve Körtik Tepe gibi medeniyetlere ev sahipliği yapmış, ticaretin kadim merkezlerinden biri olduğunu hatırlatarak konuşmasına başladı. Kaya, kentin sadece yerel bir pazar değil, Irak'ın kuzeyi ve Suriye hattına uzanan geniş bir coğrafyanın lojistik ve üretim üssü olduğunu belirtti. Özellikle Nusaybin Sınır Kapısı'nın aktifleşmesiyle birlikte bölgenin ticari potansiyelinin katlanarak artacağını ifade eden Kaya, DTSO'nun Erbil, Süleymaniye ve Duhok gibi merkezlerle kurduğu güçlü iş birliği ağlarına Kırgızistan'ı da dahil etmeye hazır olduklarını dile getirdi. Kentin beş organize sanayi bölgesindeki üretim gücüne dikkat çeken Kaya, tekstilden makineye, tarımdan mermer sektörüne kadar geniş bir yelpazede Kırgızistan ile ortak projeler geliştirebileceklerini vurguladı.
Yatırımcıya özel teşvik mekanizması
Büyükelçi Ruslan Kazakbayev, Türkiye ile Kırgızistan arasındaki ortak dil, kültür ve tarih bağlarının ekonomik iş birliği için en büyük güvence olduğunu belirtti. Kırgızistan'ın yatırımcılar için sunduğu avantajları sıralayan Kazakbayev, kurumlar ve gelir vergisinin yüzde 10, katma değer vergisinin ise yüzde 12 seviyesinde tutulduğunu hatırlattı. Büyük ölçekli projeler için Bakanlar Kurulu ile doğrudan yatırım anlaşması yapma imkanı sunduklarını belirten Büyükelçi, yatırımcıların taleplerine göre proje bazlı vergi muafiyetleri ve teşvikler sağladıklarını ifade etti. Avrasya Ekonomik Birliği üyeliğinin sağladığı geniş pazar erişiminin yanı sıra, Çin-Kırgız Cumhuriyeti-Özbekistan Demiryolu Projesi gibi devasa lojistik yatırımların bölgeyi bir ticaret kavşağı haline getirdiğini sözlerine ekledi.
Somut adımlar ve 5 milyar dolarlık vizyon
Toplantının en dikkat çekici hedefi ise iki ülke arasındaki ticaret hacminin önümüzdeki iki yıl içerisinde 5 milyar dolara çıkarılması olarak açıklandı. Geçtiğimiz yıl 1,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşen ticaret hacmini üç katından fazlasına taşıyacak bu vizyon için, Diyarbakırlı iş insanları ile Kırgızistan hükümet yetkilileri arasında çevrim içi doğrudan temas mekanizmalarının kurulması kararlaştırıldı. Büyükelçi Kazakbayev, ziyaretin sadece bir tanışma toplantısı olmadığını, somut iş birliği adımlarının atılması için bir başlangıç teşkil ettiğini vurguladı. İnşaat, turizm, enerji ve hayvancılık gibi sektörlerde karşılıklı yatırımların artırılması için taraflar arasında fikir birliğine varıldı. Soru-cevap bölümüyle zenginleşen buluşma, karşılıklı hediye takdimi ve gelecekteki iş birliği projelerinin detaylandırılması temennisiyle sona erdi.
