Ege Bölgesi'nin beş ilinde, gökyüzünü mesken tutan göçmen kuşlar için elektrik dağıtım altyapısı baştan aşağı yeniden değerlendiriliyor. ADM Elektrik ve GDZ Elektrik tarafından yürütülen ve daha önce leyleklerin yuvalarını korumaya odaklanan Leyleklere Yeni Yuva projesi, kapsamını genişleterek Göçmen Kuşlar İçin Güvenli Gökyüzü adıyla çok daha geniş bir ekosistemi koruma altına alıyor. Aydın, Denizli, Muğla, İzmir ve Manisa illerini kapsayan bu yeni dönemde, sadece leylekler değil, bölgeden geçen tüm göçmen kuş türlerinin uçuş güzergahları ve yaşam alanları bilimsel bir titizlikle inceleniyor. 10 Ekim Dünya Göçmen Kuşlar Günü vesilesiyle duyurulan bu stratejik yol haritası, enerji dağıtım faaliyetlerinin doğayla uyumlu hale getirilmesi noktasında önemli bir örnek teşkil ediyor.
Bilimsel verilerle şekillenen koruma stratejisi
Doç. Dr. Ortaç Onmuş ve Yüksek Biyolog Muhammet Ertem gibi uzman isimlerin rehberliğinde yürütülen saha çalışmaları, kuşların bölgeyi nasıl kullandığını anlamaya odaklanıyor. Sadece kuş türlerinin envanterini çıkarmakla yetinmeyen uzmanlar, bu canlıların beslenme, dinlenme ve üreme dönemlerindeki hareketliliklerini de analiz ediyor. Yılın farklı mevsimlerinde gerçekleştirilecek gözlem ve sayımlar sayesinde, kuşların göç koridorları üzerindeki yoğunlukları belirlenerek, elektrik hatlarının oluşturabileceği riskler önceden tespit ediliyor. Bu veriler, elektrik dağıtım şirketlerinin bakım ve yatırım planlamalarında temel referans kaynağı olarak kullanılıyor.
Risk haritaları ve teknolojik önlemler
Projenin en dikkat çekici yanlarından biri, Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak oluşturulacak risk haritaları. Seçilen kuşlara takılacak GPS-GSM takip cihazları sayesinde, göç hareketleri anlık olarak izlenecek ve kuşların elektrik hatlarına en yakın olduğu kritik noktalar belirlenecek. Bu noktalarda, kuşların kanat açıklıkları göz önünde bulundurularak elektrik telleri arasındaki mesafeler yeniden düzenlenecek. Ayrıca, özellikle sisli havalarda ve alacakaranlıkta kuşların telleri fark etmesini kolaylaştıracak görünürlük artırıcı ekipmanların yerleştirilmesi hedefleniyor. Milas ve Çivril gibi sulak alanların yoğun olduğu bölgelerde başlatılacak pilot uygulamalar, projenin başarısını test etmek için bir laboratuvar görevi görecek.
Yuvalardan göç yollarına uzanan sorumluluk
Elektrik hatlarının kuşlar üzerindeki etkisini azaltmak için sadece teknik önlemler yeterli olmuyor; aynı zamanda yuvaların güvenliği de büyük önem taşıyor. Yöre halkı, muhtarlar ve gönüllülerin katkılarıyla tespit edilen doğal yuvalar, platformlarla yükseltilerek daha güvenli hale getiriliyor. Yüksek Biyolog Muhammet Ertem, tellere çarpma ile akıma kapılma risklerinin birbirinden farklı önlemler gerektirdiğini vurguluyor. Bu doğrultuda, doğal ve platform yuvalarda yapılacak elektrik ve manyetik alan ölçümleri, gelecekteki yuva tasarımları için bilimsel bir temel oluşturacak. ADM Elektrik ve GDZ Elektrik, bu çalışmalarla sadece bir enerji dağıtım hizmeti sunmakla kalmıyor, aynı zamanda paylaştıkları coğrafyadaki tüm canlıların yaşam hakkını koruma sorumluluğunu da üstleniyor. Kuşların güvenle yuva kurabildiği, beslenebildiği ve göç yolculuklarını kesintisiz sürdürebildiği bir gelecek için atılan bu adımlar, bölgedeki yaban hayatı için umut verici bir dönemi başlatıyor.
