Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi bünyesinde faaliyet gösteren Ali Nihat Gökyiğit Araştırma Merkezi, tarımsal üretimde karşılaşılan kronik sorunlara karşı bilimsel bir çözüm üretti. Yıllardır süren titiz ıslah çalışmaları sonucunda, kestane ağaçlarının en büyük düşmanı olan kanser ve galeri güvesi gibi zararlılara karşı dirençli yeni çeşitler geliştirildi. Bu özel çeşitlerin yetiştirildiği 25 dönümlük geniş bir alanda ise şu günlerde hummalı bir hasat dönemi yaşanıyor. Elde edilen ürünler, sadece verimleriyle değil, aynı zamanda iri taneli yapıları ve üstün lezzet profilleriyle de dikkat çekiyor.
Bilimsel ıslahla gelen dirençli hasat
Üniversitenin Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Serdar, merkezin 2010 yılından bu yana yürüttüğü çalışmaların geldiği noktayı değerlendirdi. 2014 yılında resmi açılışı yapılan merkezde, farklı kestane türleri ve melezleri üzerinde kapsamlı genetik araştırmalar gerçekleştirildi. Bu süreçte temel hedeflerinin, kestane üretimini sekteye uğratan hastalık etmenlerine karşı dayanıklı genetik kaynakları belirlemek olduğunu vurgulayan Serdar, geliştirilen Akyüz, Ali Nihat, Betizak ve Marigoule gibi çeşitlerin bu uzun soluklu emeğin birer ürünü olduğunu ifade etti. Araştırma merkezinde üretilen bu özel kestaneler, üniversitenin girişinde kurulan satış noktasında vatandaşların beğenisine sunuluyor.
Tescilli çeşitlerle geleceğin kestane üretimi
Araştırma merkezindeki çalışmalar sadece mevcut çeşitlerin üretimiyle sınırlı kalmıyor. Prof. Dr. Ümit Serdar, bir yandan tescili tamamlanmış çeşitlerin sertifikalı fidan üretimi için çoğaltıldığını, diğer yandan ise yeni çeşit adaylarının deneme süreçlerinin devam ettiğini belirtti. Fransa kökenli bir çeşit olan Betizak'ın Türkiye'de tescilinin yapılarak sertifikalı üretime kazandırıldığını hatırlatan Serdar, Macit 55 ve Ali Nihat gibi yerli çeşitlerin de yine bu merkezdeki bilimsel denemeler sonucunda tescil işlemlerinin başarıyla tamamlandığını kaydetti. Bu çeşitlilik, Türkiye'nin kestane üretim potansiyelini artırmak ve hastalıklara karşı daha dirençli bahçeler kurmak adına kritik bir adım olarak görülüyor.
Hasat takviminde mevsimsel kayma
Bu yıl iklimsel koşulların etkisiyle kestane hasadının alışılagelmiş takvime göre yaklaşık 10 gün gecikmeli başladığı gözlemlendi. Mevsimsel gecikmeye rağmen hasat süreci, olgunlaşma dönemlerine göre planlı bir şekilde ilerliyor. İlk etapta Akyüz, Ali Nihat ve Macit 55 gibi erkenci çeşitlerin hasadının tamamlandığını belirten Prof. Dr. Serdar, Betizak çeşidinin de şu an tam hasat olgunluğuna eriştiğini ifade etti. Önümüzdeki haftalarda ise Marigoule ve ardından Erfelek çeşitlerinin toplanmasıyla hasat döneminin tamamlanması hedefleniyor. Bilimsel yöntemlerle yetiştirilen bu kestaneler, hem bölge üreticisine örnek teşkil ediyor hem de tüketicilere sağlıklı ve kaliteli ürün ulaştırılmasını sağlıyor.
