Erzurum Horasan Fen Lisesi'nde fizik öğretmenliği yapan Önder Turan, bir gün market rafında karşılaştığı ve tadını merak ederek satın aldığı aronya meyvesiyle hayatının en sıra dışı hobilerinden birine adım attı. Meyvenin lezzetinden etkilenen ve ardından internet üzerinden kapsamlı bir araştırma sürecine giren Turan, bu egzotik meyvenin memleketi Bayburt’un Aydıntepe ilçesine bağlı Gümüşdamla köyünde yetişip yetişmeyeceğini sorgulamaya başladı. Bilimsel merakı ve toprak sevgisi birleşince, ortaya çıkan sonuç sadece bir hobi bahçesi değil, aynı zamanda bölge için örnek teşkil eden bir alternatif tarım girişimi oldu. Yaklaşık üç yıl önce 200 fidanla başladığı bu serüvende, bugün her bir ağaçtan ortalama bir kilogram ürün almanın mutluluğunu yaşıyor.
Bilimsel merakın bahçedeki yansıması
Fizik öğretmeni olmanın getirdiği titizlikle hareket eden Turan, bahçesindeki meyvelerin kalitesini sadece göz kararıyla değil, bilimsel ölçüm cihazlarıyla da takip ediyor. Meyvelerin olgunluk ve tatlılık derecesini belirleyen brix değerini ölçmek için refraktometre kullanan Turan, elde ettiği sonuçlarla şaşkınlığını gizleyemiyor. Standart aronya meyvelerinde brix değerinin 18 ile 20 arasında seyretmesi beklenirken, Gümüşdamla köyünün kendine has iklim koşulları sayesinde kendi bahçesindeki meyvelerde bu değerin 23 seviyesine ulaştığını tespit etti. Meyveden aldığı örneği cihazın üzerine damlatıp güneşe karşı yaptığı ölçümlerde gördüğü bu yüksek değer, bölgenin tarımsal potansiyelinin ne kadar yüksek olduğunun da somut bir kanıtı haline geldi.
Toprakla gelen huzur ve yeni denemeler
Hafta sonlarını ve yaz tatillerini Erzurum’daki okulundan uzaklaşıp köyündeki bahçesinde geçiren Turan için bu süreç, sadece bir üretim değil, aynı zamanda büyük bir zihinsel dinlenme aracı. Toprakla iç içe olmanın kendisine büyük bir enerji verdiğini belirten Turan, aronya başarısının ardından yeni arayışlara da yöneldi. Burdur’daki bir üreticiyi ziyaret ederek yerinde incelediği goji berry, yani bilinen adıyla kurt üzümü, Turan’ın yeni ilgi odağı oldu. Bu meyvenin sağlık üzerindeki olumlu etkilerini gözlemleyen öğretmen, fidanları Gümüşdamla’daki bahçesine getirerek burada da başarılı bir adaptasyon süreci başlattı. Sürekli meyve veren goji berry fidanları, bahçesindeki çeşitliliği artırırken, Turan’ın alternatif tarım konusundaki kararlılığını da pekiştiriyor.
Ekonomik değer ve gelecek vizyonu
Aronya ve goji berry gibi katma değeri yüksek ürünlerin bölge ekonomisi için taşıdığı önemin farkında olan Önder Turan, üretimini sürdürülebilir bir model üzerine kurmayı hedefliyor. Piyasada kilogram fiyatı 200 ile 500 lira arasında değişen aronyayı, yeni bir üretici olmanın verdiği sorumlulukla 250 lira seviyesinden sunan Turan, bu girişimiyle hem köyüne ekonomik bir değer katıyor hem de diğer üreticilere ilham veriyor. Fizik derslerinde öğrencilerine teorik bilgileri aktaran Turan, bahçesinde ise bu bilgileri doğanın kendi kurallarıyla birleştirerek uygulamalı bir başarı hikayesi yazıyor. Gümüşdamla köyünün verimli topraklarında başlayan bu merak, bugün sadece bir öğretmenin değil, tüm bölgenin tarımsal geleceği için umut verici bir örnek olarak öne çıkıyor.
