Dünya üzerindeki varlıklarını yaklaşık 115 milyon yıldır sürdüren deniz kaplumbağaları, günümüzde insan kaynaklı pek çok çevresel tehditle mücadele ediyor. Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü, bu kadim canlıların neslinin devamını sağlamak adına üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği içinde devasa bir seferberlik yürütüyor. Yıl boyunca süren yoğun çalışmaların sonucunda, Türkiye sahillerindeki yuvalardan çıkan 527 bin 880 yavru, hayata tutunmaları için denizle buluşturuldu. Bu rakam, sadece bir yılın değil, aynı zamanda doğa koruma bilincinin ulaştığı noktanın da somut bir göstergesi olarak kabul ediliyor.
Doğal yaşamın korunmasında uluslararası iş birliği
DKMP Genel Müdürlüğü, yürüttüğü bu hassas operasyonları Türkiye'nin taraf olduğu Bern ve Barcelona Sözleşmeleri'nin sağladığı yasal çerçeve içerisinde gerçekleştiriyor. Akdeniz'in deniz ortamını ve kıyı bölgelerini korumayı hedefleyen bu uluslararası anlaşmalar, Caretta caretta ve Chelonia mydas türlerinin geleceği için kritik bir öneme sahip. Uzmanlar, yaşamlarının neredeyse tamamını denizlerde geçiren bu canlıların, mayıs ve eylül ayları arasında yumurtlamak için karaya çıktıklarını belirtiyor. Ancak sahillerdeki kontrolsüz yapılaşma, ışık ve ses kirliliği ile iklim değişikliği gibi faktörler, yumurtadan çıkan yavruların denize ulaşmasını zorlaştırıyor. Bu nedenle, belirlenen 20 önemli yuvalama alanında 7 bin 565 adet Caretta caretta ve bin 303 adet Chelonia mydas yuvası, ekipler tarafından sürekli gözetim altında tutuluyor.
Altı yılda dört milyonu aşkın canlıya umut oldular
Koruma faaliyetlerinin sadece yuva tespitiyle sınırlı kalmadığını vurgulayan DKMP Genel Müdürü Kadir Çokçetin, son altı yıllık süreçte toplam 4 milyon 310 bin 832 deniz kaplumbağasının denize kavuşmasını sağladıklarını açıkladı. Çokçetin, bu başarının arkasında yatan disiplinli çalışmalara dikkat çekerek, yuvaların kum altı ve kum üstü kafesleme yöntemleriyle korunduğunu, su altında kalan yuvaların ise daha güvenli ve kuru kumul alanlara taşındığını ifade etti. Ayrıca, kaplumbağaların beslenme ve kışlama alışkanlıklarını anlamak amacıyla bazı bireylere uydu vericileri takılarak göç yollarının bilimsel olarak takip edildiği belirtildi. Bu veriler, türün korunmasına yönelik stratejilerin geliştirilmesinde temel kaynak oluşturuyor.
Toplumsal bilinçlenme başarının anahtarı
Deniz kaplumbağalarının yarınlara güvenle ulaşabilmesi için sadece teknik önlemlerin yeterli olmadığını belirten yetkililer, kumsalları kullanan turistlerin, yerel halkın ve sanayicilerin bilinçlendirilmesine büyük önem veriyor. Kumsal kullanımının son derece hassas bir konu olduğunu hatırlatan Çokçetin, vatandaşların bu süreçteki desteğinin hayati olduğunu vurguladı. Nesli tükenme tehlikesi altındaki bu canlıların yaşam alanlarına saygı gösterilmesi, ekosistemin dengesinin korunması açısından büyük bir sorumluluk taşıyor. Bilimsel verilerle desteklenen bu koruma stratejileri, Türkiye'nin deniz biyoçeşitliliğini gelecek nesillere aktarma konusundaki kararlılığını da gözler önüne seriyor.
