Erzincan'ın yüksek kesimlerinde, özellikle Munzur Dağları'nın zirvelerine yakın noktalarda aylardır süren sessizlik, yerini hareketli bir göç manzarasına bıraktı. İlkbahar mevsiminde karların erimesiyle birlikte yaylalara çıkan ve burada beş ay boyunca zorlu doğa koşullarına karşı mücadele veren göçerler, sonbaharın serinliğiyle birlikte dönüş hazırlıklarını tamamladı. Şavak Aşireti mensubu üreticiler, yaz boyunca elde ettikleri süt ürünlerini ve yaşam malzemelerini toparlayarak, binlerce küçükbaş hayvandan oluşan sürüleriyle birlikte kent merkezine doğru uzun bir yolculuğa çıktı.
Dedelerden miras kalan göçebe yaşam
Yaklaşık 2 bin 200 rakımlı yaylalarda yaşamını sürdüren üreticilerden Seyithan Dalcan, bu kadim geleneğin sadece bir geçim kaynağı değil, aynı zamanda nesilden nesile aktarılan bir yaşam biçimi olduğunu vurguladı. Mayıs ayında başlayan ve eylül ayının sonlarına kadar devam eden bu süreçte, doğayla iç içe bir hayat sürdüklerini belirten Dalcan, dedelerinden devraldıkları göçerlik kültürünü günümüzde de aynı kararlılıkla devam ettirdiklerini ifade etti. Yayla hayatının zorluklarına rağmen bu geleneği sürdürmenin kendileri için bir kimlik meselesi olduğunu dile getiren üreticiler, her yıl aynı döngü içerisinde mevsimlerin getirdiği değişimlere göre hareket ediyor.
Tulum peyniriyle gelen emek
Yaylalarda geçirdikleri beş aylık süre zarfında küçükbaş hayvancılık faaliyetlerini yürüten göçerler, aynı zamanda bölgenin meşhur tulum peynirinin üretimini de gerçekleştiriyor. Hayvanların otlatılmasından sütlerin sağılmasına ve peynir haline getirilmesine kadar her aşamada büyük bir emek harcayan üreticiler, elde ettikleri ürünlerin hak ettiği değeri görmesini bekliyor. Dağlık arazilerde kilometrelerce yol kateden göçerler, hem kendilerinin hem de sürülerinin yorgunluğunu gidermek amacıyla belirli noktalarda mola vererek, zorlu yolculuklarını güvenli bir şekilde tamamlamayı hedefliyor.
Zorlu yolculuğun her adımı planlı
Binlerce küçükbaş hayvanın kontrol altında tutulduğu bu göç yolculuğu, oldukça dikkatli bir planlama gerektiriyor. Dağ yollarının engebeli yapısı ve değişken hava koşulları, göçerlerin yol boyunca sürekli tetikte olmasını zorunlu kılıyor. Sürünün güvenliği ve hayvanların sağlığı için mola yerlerini özenle seçen üreticiler, eylül ayının ortasından itibaren başlayan bu dönüş sürecini, kış şartları tam olarak bastırmadan tamamlamayı amaçlıyor. Erzincan merkezine ulaştıklarında kışlık hazırlıklarını da tamamlamış olacak olan göçerler, bir sonraki bahara kadar sürecek olan kış dönemine hazırlanacak.
