Bitlis Eren Üniversitesi bünyesinde 2025 yılında hayata geçirilen ve bölgenin tarihöncesi dönemlerine ışık tutmayı amaçlayan kapsamlı araştırma projesi, 2026 yılı saha çalışmalarıyla birlikte yeni bir ivme kazandı. Tarihöncesi Çağlarda Bitlis İli Obsidyen Ocakları, Yol Güzergâhları ve Konaklama Yerlerinin Belirlenmesi başlığını taşıyan bu bilimsel çalışma, bölgenin insanlık tarihindeki stratejik konumunu yeniden tanımlamayı hedefliyor. Doç. Dr. Yunus Çiftçi liderliğindeki uzman ekip, geçtiğimiz yıl Güroymak ilçesinde elde edilen heyecan verici bulguların ardından, bu yıl rotasını Nemrut Dağı ve çevresindeki geniş bir coğrafyaya çevirdi.
Obsidyen ticaretinin izinde antik yollar
Araştırmaların merkezinde, tarihöncesi topluluklar için hayati bir öneme sahip olan obsidyen kaynakları yer alıyor. Nemrut Dağı çevresinde tespit edilen yontmataş buluntuları ve üretim alanları, bölgenin sadece yerel bir merkez olmadığını, aynı zamanda geniş bir coğrafyaya yayılan erken dönem değişim ve dolaşım ağlarının kritik bir parçası olduğunu kanıtlıyor. Özellikle Neolitik Çağ’a tarihlenen bu buluntular, Nemrut obsidyeninin Yakındoğu’daki çeşitli yerleşim birimlerine kadar ulaştığını gösteriyor. Bu durum, bölgenin tarihöncesi dönemlerdeki ekonomik ve kültürel etkileşimlerin merkez üslerinden biri olabileceğine dair güçlü kanıtlar sunuyor.
Tatvan ve Ahlat hattında sistematik tarama
2026 yılı arazi çalışmaları, Nemrut Dağı merkezli olarak Tatvan ve Ahlat ilçelerini kapsayan geniş bir güzergâh üzerinde titizlikle yürütülüyor. Alanında uzman araştırmacılardan oluşan ekip, sadece obsidyen ocaklarını değil, aynı zamanda tarihöncesi insan topluluklarının kullandığı konaklama noktalarını, ulaşım yollarını ve yerleşim alanlarını da kayıt altına alıyor. Her bir buluntu, bölgenin tarihöncesi dönemlerdeki kullanım biçimini anlamak adına bilimsel yöntemlerle analiz ediliyor. Bu sistematik yaklaşım, bölgenin tarihöncesi geçmişine dair daha önce hiç olmadığı kadar kapsamlı ve detaylı bir veri setinin oluşturulmasına olanak tanıyor.
İnsanlık tarihinin erken dönemlerine yeni bir bakış
Bitlis Eren Üniversitesi öncülüğünde sürdürülen bu çalışmalar, Bitlis ve çevresinin insanlık tarihinin erken evrelerindeki rolünü daha net bir şekilde ortaya koymayı amaçlıyor. 2025 yılında elde edilen verilerin ışığında genişletilen 2026 yılı saha araştırmaları, bölgenin tarihöncesi geçmişine dair yeni bilimsel keşiflerin kapısını aralıyor. Araştırma ekibi, elde edilen tüm verilerin değerlendirilmesiyle birlikte, bölgenin tarihöncesi dönemlerdeki sosyal, ekonomik ve kültürel yapısına dair ezber bozan sonuçlara ulaşmayı hedefliyor. Çalışmalar tamamlandığında, Bitlis'in tarihöncesi dönemdeki stratejik önemi bilim dünyası için çok daha belirgin hale gelecek.
