İstanbul'un Maltepe ilçesi Altıntepe Mahallesi'nde, Cihadiye Caddesi üzerinde yer alan ve yaklaşık 210 yıllık bir geçmişe sahip olan tarihi nokta taşı, bölgede gerçekleştirilen kentsel dönüşüm ve yol genişletme çalışmaları esnasında bulunduğu noktadan söküldü. Osmanlı döneminin izlerini taşıyan ve 1816-1817 yıllarına, yani II. Mahmud dönemine tarihlenen bu mesafe ölçer, mahallenin en eski tarihi yapısı olarak kabul ediliyordu. Ancak bugün, söz konusu tarihi eserin nerede olduğu veya hangi depoda muhafaza edildiği konusunda hiçbir yetkili kurumdan net bir açıklama yapılmıyor. Mahalle sakinleri, yıllardır caddenin bir parçası olan bu sessiz tanığın aniden ortadan kaybolması karşısında şaşkınlıklarını gizleyemiyor.
Tarihi Bağdat Yolu'nun sessiz bekçisi
Konuyla ilgili görüşlerini paylaşan Tarih Öğretmeni Cabir Caymaz, taşın sadece bir mesafe ölçer değil, aynı zamanda Osmanlı'nın askeri ve idari hafızasının bir parçası olduğunu vurguluyor. Caymaz, taşın bulunduğu konumun tesadüfi olmadığını belirterek, buranın tarih boyunca padişahların doğu seferlerine çıkarken kullandıkları stratejik Bağdat Yolu güzergahı üzerinde yer aldığına dikkat çekiyor. Taşın üzerinde yer alan Hicri 1232 tarihinin, birkaç yıl öncesine kadar net bir şekilde okunabildiğini ifade eden Caymaz, bu nadide eserin İstanbul'daki Milyon Taşı veya menzil taşları gibi korunması gereken kültürel bir miras olduğunu savunuyor.
Kayıp mirasın izi sürülüyor
Bölgedeki kentsel dönüşüm faaliyetlerinin yarattığı tahribatın sadece binalarla sınırlı kalmadığını, tarihi dokunun da bu süreçte zarar gördüğünü belirten yerel tarihçiler, taşın akıbetinin bir an önce aydınlatılmasını talep ediyor. Arazi ölçümü, sınır belirleme ve mesafe tayini gibi işlevleri olan bu taşın, modern şehirleşme projeleri arasında kaybolup gitmesi, kültürel mirasın korunması konusundaki ihmalleri de gözler önüne seriyor. Tarih Öğretmeni Caymaz, taşın tekrar bulunarak ait olduğu yere, yani Cihadiye Caddesi'ndeki eski konumuna yerleştirilmesinin, geçmişe duyulan saygının bir gereği olduğunu ifade ediyor.
Kültürel hafızanın korunması çağrısı
Altıntepe'nin en eski tarihi yapısı olarak kayıtlara geçen bu nokta taşının akıbeti belirsizliğini korurken, mahalle halkı da eserin bulunması için yetkililerden somut bir adım bekliyor. Şehrin hafızasını oluşturan bu tür küçük ama anlamlı yapıların, kentsel dönüşüm projeleri sırasında korunması gerektiği gerçeği, bu olayla birlikte bir kez daha gündeme geldi. İki asır boyunca ayakta kalan ve birçok tarihi olaya tanıklık eden bu taşın, modernleşme çabaları içinde yok olmaması gerektiği konusunda hemfikir olan tarihçiler, benzer durumların yaşanmaması için daha dikkatli bir envanter çalışması yapılması gerektiğini savunuyor. Taşın nerede olduğu sorusu, bugün hala yanıt bekleyen bir gizem olarak varlığını sürdürüyor.
