Antalya’nın Akseki ilçesinde, Toros Dağları’nın sarp ve yüksek kesimlerinde her yıl olduğu gibi bu yıl da hummalı bir çalışma başladı. Sabahın ilk ışıklarıyla birlikte yola koyulan kadın ve erkeklerden oluşan gruplar, 800 ile 2 bin metre rakım arasındaki zorlu arazilerde doğal ortamda yetişen kekikleri toplamak için dağlara çıkıyor. Bölge halkı için bir gelenek haline gelen bu hasat dönemi, aynı zamanda aile bütçelerine sağladığı katkıyla da dikkat çekiyor. Toplanan kekiklerin bir demeti yaklaşık 50 liradan alıcı bulurken, vatandaşlar bu süreci hem kışlık ihtiyaçlarını karşılamak hem de ek gelir elde etmek için bir fırsat olarak görüyor.
Geleneksel yöntemlerle doğaya saygılı hasat
Kekik toplama süreci, sadece bir ürün elde etme çabası değil, aynı zamanda doğaya karşı gösterilen bir hassasiyeti de beraberinde getiriyor. Bölge sakinleri, bitkinin köklerine zarar vermemek ve gelecek yıllarda da aynı verimi alabilmek adına büyük bir özen gösteriyor. Kekikler, köklerinden sökülmek yerine bıçak veya makas yardımıyla kesilerek hasat ediliyor. Toplanan bu taze bitkiler, daha sonra kurutulma aşamasına geçilerek kış aylarında tüketilmek üzere saklanıyor veya pazarlarda satışa sunuluyor. Göktepe Yaylası’na her yıl kekik toplamaya gelen Ayşe Çelik, bu faaliyetin kendileri için yıllardır süregelen bir alışkanlık olduğunu belirterek, doğal ortamda yetişen kekiklerin kokusunun ve aromasının başka hiçbir yerde bulunamayacağını ifade ediyor.
Bilim dünyasının gözü Akseki kekiğinde
Akseki ve çevresinde yetişen kekiklerin kalitesi, sadece yerel halkın değil, bilim dünyasının da yakından takip ettiği bir konu haline geldi. Akdeniz Üniversitesi’nden emekli olan ve yaklaşık 30 yıldır kekik ile kekik yağı üzerine bilimsel araştırmalar yürüten Prof. Dr. Oktay Yeğen, bölgede yetişen Thymus spicata türünün, yani karabaş kekiğinin, dünya genelindeki en değerli türlerden biri olduğunu vurguluyor. Prof. Dr. Yeğen, yaptığı araştırmalarda bu bitkiden elde edilen yağın karvakrol oranının yüzde 70’in üzerine çıkabildiğini ve bu durumun bitkiye yüksek biyosidal özellik kazandırdığını belirtiyor. Özellikle 600 ile 900 metre rakım arasındaki bölgelerde yetişen kekiklerin kalite açısından zirvede olduğunu ifade eden Yeğen, Akseki’nin bu anlamda bir kekik cenneti olduğunu dile getiriyor.
Türkiye’nin dünya pazarındaki stratejik gücü
Türkiye, dünya baharat ve aromatik bitki ticaretinde sahip olduğu geniş çeşitlilikle önemli bir aktör konumunda bulunuyor. Prof. Dr. Oktay Yeğen, dünyada yaklaşık 100 farklı bitkinin kekik ismiyle anıldığını, ancak Türkiye’nin bu konuda 33 farklı çeşitten yağ elde edebilecek kadar zengin bir floraya sahip olduğunu belirtiyor. Türk kekiği, sahip olduğu yüksek kalite standartları sayesinde başta Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Avrupa ülkeleri olmak üzere dünyanın dört bir yanına ihraç ediliyor. Toros Dağları’nın doğal ortamında, hiçbir müdahale olmadan yetişen bu bitkiler, hem Akseki halkının geleneksel geçim kaynağı olmaya devam ediyor hem de Türkiye’nin tarımsal ihracatında stratejik bir değer taşımayı sürdürüyor.
