Zonguldak'ın Devrek ilçesine bağlı Kabaca köyünde, orman köylülerinin yaşam standartlarını yükseltmek ve kırsal kalkınmayı desteklemek amacıyla başlatılan yeni bir tarımsal girişim, bölge halkı için önemli bir gelir kapısı haline geldi. Orman ve Köy İlişkileri (ORKÖY) desteğiyle hayata geçirilen salep yetiştiriciliği projesi, Türkiye genelinde bu kapsamda uygulanan ilk örnek olma özelliğini taşıyor. Proje kapsamında 6 üretici, toplamda bin 200 kilogram salep yumrusunu toprakla buluşturarak üretime başladı. Devletin sağladığı finansal desteklerle güçlenen bu girişim, önümüzdeki dönemde orman köylüleri için sürdürülebilir bir ekonomik model oluşturmayı amaçlıyor.
Kırsal kalkınmada yeni bir dönem
Projenin merkezinde yer alan 40 yaşındaki üç çocuk annesi Gülsüm Köseoğlu, bu girişimin bir parçası olmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, devletin sunduğu imkanların orman köylerinin kaderini değiştirebileceğine inandığını belirtti. Köseoğlu, üretimin önemine vurgu yaparak, bu tür projelerin aile bütçelerine doğrudan katkı sağladığını ve kırsalda yaşayan kadınlar için de önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti. Zonguldak Orman Bölge Müdürü Halil Oflu ise orman köylüsünü üretimde güçlü tutmanın, yeşil vatanı korumanın temel bir parçası olduğunu vurguladı. Oflu, orman köylüsünün ekonomik olarak desteklenmesinin, ormanların korunması ve geliştirilmesiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirterek, ORKÖY desteklerinin sadece bir finansman modeli değil, yerinde kalkınma hamlesi olduğunu kaydetti.
Finansal destekler ve üretim hedefleri
Bölge genelinde yürütülen çalışmalar kapsamında, 2026 yılına kadar 315 aileye toplam 121 milyon liralık bir destek paketi hedefleniyor. Bugüne kadar 287 aileye 114 milyon liralık kaynak aktarılırken, Zonguldak özelinde 131 aileye 46 milyon liralık destek sağlandı. Salep projesinde ise her bir üreticiye 400 bin lira kredi desteği veriliyor ve bu tutarın yüzde 20'si hibe olarak sunuluyor. Projenin tam kapasiteye ulaşmasıyla birlikte, yıllık 3 milyon lira gelir elde edilmesi öngörülüyor. Üretim modelinde, her yıl elde edilen yumruların bir kısmının ekonomik kazanca dönüştürülmesi, diğer kısmının ise bir sonraki dönem için tohumluk olarak ayrılması planlanıyor. Bu yöntemle, üretimin kendi içerisinde devamlılığının sağlanması ve sürdürülebilir bir tarım döngüsü oluşturulması hedefleniyor.
Doğal kaynakların korunması ve çeşitlilik
Salep yetiştiriciliğinin sadece ekonomik bir getiri değil, aynı zamanda doğal salep popülasyonları üzerindeki baskıyı azaltacak çevreci bir adım olduğunu belirten Oflu, kontrollü üretimin önemine dikkat çekti. Doğadan izinsiz toplanan salep yumrularının yarattığı tahribatın önüne geçmeyi amaçlayan bu proje, aynı zamanda orman köylüsüne katma değeri yüksek alternatif ürünler sunuyor. Orman Genel Müdürlüğü, fenni arıcılıktan süt sağma makinelerine, güneş enerjisi sistemlerinden dış cephe mantolamaya kadar geniş bir yelpazede desteklerini sürdürüyor. Zonguldak'ta ulaşılamayan orman köylüsü ve geliştirilmeyen proje bırakmamayı hedefleyen yetkililer, bölgedeki doğal potansiyeli değerlendirerek farklı odun dışı orman ürünlerini de ekonomiye kazandırmaya devam edeceklerini açıkladı.
