Türkiye'nin narenciye ihtiyacının karşılanmasında kritik bir rol oynayan Adana'da, mandalina bahçelerinde bu yıl hüzünlü bir hasat dönemi yaşanıyor. Bölgedeki 401 bin dikili mandalina ağacından elde edilmesi planlanan 1 milyon 165 bin tonluk rekolte hedefi, üreticinin yüzünü güldürmesi gerekirken, küresel gelişmeler nedeniyle büyük bir hayal kırıklığına dönüştü. Okitsu, Mihowase, Early, Marisol ve Primasol gibi erkenci türlerin toplanması için sabahın ilk ışıklarıyla bahçelere giren tarım işçileri, büyük bir emekle ürünleri toplasa da ortaya çıkan tablo çiftçinin beklentilerini karşılamaktan çok uzak.
İhracat yolları kapandı fiyatlar çakıldı
Hasat sezonunun başında kilogramı 8 ile 10 lira arasında alıcı bulan mandalinalar, Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın yarattığı lojistik krizin kurbanı oldu. Karadeniz'deki gemi trafiğinin durması, Türkiye'nin en önemli narenciye pazarlarından olan bu bölgeye ulaşımı imkansız hale getirdi. İhracat kanallarının tıkanmasıyla birlikte iç piyasaya yığılan ürünler, fiyatların hızla düşmesine neden oldu. Şu an itibarıyla mandalinanın dalındaki fiyatı 3 liraya kadar gerilemiş durumda. Boyutlarına göre 3 ile 7 lira arasında değişen fiyatlar, üreticinin maliyetlerini karşılamasına dahi yetmiyor. Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, durumun vahametini dökme suyla değirmen dönmez sözleriyle özetleyerek, gemi trafiğinin açılmaması durumunda ürünlerin ağaçta kalma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu vurguladı.
Üretici maliyet altında eziliyor
Kara yoluyla tırlarla yapılan sevkiyatların maliyetleri ise üreticinin belini büken en büyük etkenlerden biri haline geldi. Yüksek nakliye giderleri, ürünün yurt dışına pazarlanmasını ekonomik olmaktan çıkarıyor. Üreticiler, bu ağaçları dikerken mevcut ihracat pazarlarını göz önünde bulundurduklarını ancak şu an büyük bir çıkmazın içinde olduklarını belirtiyor. Çiftçi İbrahim Kaya, ürünün para etmemesi nedeniyle tüccar karşısında pazarlık gücünün kalmadığını dile getiriyor. Kaya, mahsulün ağaçta çürümemesi için tüccarın verdiği her türlü düşük fiyatı kabul etmek zorunda kaldıklarını, tek amaçlarının bahçeyi temizlemek olduğunu ifade ediyor.
Destek çağrısı yükseliyor
Yaşanan bu ekonomik darboğaz karşısında üreticiler, devletten acil bir çözüm bekliyor. Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı'na seslenerek, bu yıl için Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu'nun devreye alınması gerektiğini belirtti. Üreticinin emeğinin karşılığını alamadığı ve bahçelerin kaderine terk edilme riskiyle karşı karşıya kaldığı bu süreçte, verilecek desteklerin hayati önem taşıdığı ifade ediliyor. Hasadın geçmiş yıllara oranla çok daha yavaş ilerlediği Adana'da, çiftçiler bir yandan ürünlerini toplamaya çalışırken diğer yandan gelecek sezon için umutlarını korumaya gayret ediyor.
