Antalya'nın ev sahipliğinde gerçekleştirilen ve dünyanın gözünü çevirdiği COP31 İklim Zirvesi'nde, kapanış genel kurulu sırasında beklenmedik bir tıkanıklık yaşandı. Zirvenin en önemli çıktısı olması beklenen ve konferansın genel sonuçlarını kapsayan örtü kararı, katılımcı ülkeler arasında yaşanan derin görüş ayrılıkları nedeniyle onay alamadı. COP31 Başkanı Murat Kurum'un başkanlığında yürütülen oturumda, Uyum Fonu, Yeşil İklim Fonu, Kayıp ve Zarara Müdahale Fonu ile adil geçiş çalışma programı gibi kritik başlıklar üzerinde mutabakat sağlanmış olsa da, nihai metin üzerinde uzlaşıya varılamadı.

Süreç Neden Tıkandı?
Bakan Kurum, oturumun bir bölümünde başkanlık görevini COP Başkan Yardımcısı'na devrederek salon dışında basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Kurum, başkanlık olarak her ülkenin beklentilerine hitap eden, kapsayıcı ve büyük çoğunluğun desteklediği bir metin hazırladıklarını ifade etti. Hazırlanan taslağın elektrifikasyon süreçlerini hızlandırdığını, fosil yakıtlardan çıkış yol haritasını Dubai'deki zirveyle uyumlu şekilde sürdürdüğünü ve yenilenebilir enerji hedeflerini güçlendirdiğini belirten Kurum, buna rağmen bazı ülkelerin süreci engellediğini dile getirdi. Bakan Kurum, bazı ülkelerin iklim değişikliğiyle doğrudan ilgisi olmayan konuları veya küçük ifade farklılıklarını gerekçe göstererek süreci tıkadığını vurguladı.

İtirazların Odağında Ne Var?
Genel kurulda Avrupa Birliği, Panama, Marshall Adaları, Norveç ve Vanuatu gibi ülkeler, örtü kararına yönelik çekincelerini dile getirerek metne itiraz etti. Görüş ayrılıklarının temelinde fosil yakıtlardan uzaklaşma stratejileri, 1,5 derece küresel ısınma hedefinin korunması, karbon yakalama teknolojilerinin kullanımı ve uyum finansmanına dair somut hedeflerin yetersizliği gibi konular yer aldı. Afrika Grubu, Çin ve bazı gelişmekte olan ülkeler ise metni desteklediklerini belirtmelerine rağmen, genel kurulda oy birliği sağlanamadığı için karar taslağı kabul edilmedi. Bakan Kurum, salondaki tabloyu net bir şekilde özetleyerek, metne karşı çıkan tarafların varlığı nedeniyle kararın kabul edilmediğini resmen duyurdu.

Yeni Bir Metin Hazırlanmayacak
Basın mensuplarının yeni bir karar metni üzerinde çalışılıp çalışılmayacağına dair sorusunu yanıtlayan Bakan Kurum, bu konuda kapıları kapattı. Uzlaşının sağlanamadığı bir ortamda yeni bir metin çalışması yapmayacaklarını belirten Kurum, mevcut kararların ve Paris Anlaşması çerçevesinde daha önce alınmış kararların yürütülmeye devam edeceğini ifade etti. İklim değişikliğinin etkilerinin her geçen gün daha yıkıcı hale geldiğine dikkat çeken Kurum, müzakere salonlarında vakit kaybetmenin kimseye fayda sağlamadığını, ortada evi yıkılan, sellerle hayatını kaybeden insanların olduğunu hatırlattı. Başkanlık olarak üzerlerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiklerini belirten Kurum, artık sözün ve kararın 196 ülkenin temsilcilerinde olduğunu vurgulayarak, zirvenin geri kalanında tarafların kendi kararlarını alacağını belirtti.




