Antalya’da iki haftadır süren yoğun diplomasi trafiğinin ardından Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapanış oturumu, Anadolu Salonu’nda oldukça gergin ve bir o kadar da umutlu bir atmosferde gerçekleşti. Delegasyonların günlerdir üzerinde çalıştığı karar taslakları masaya yatırılırken, bazı konularda sağlanan mutabakatlar iklim değişikliğiyle mücadele adına önemli bir adım olarak kaydedildi. Ancak Bakan Murat Kurum’un da ifade ettiği gibi, küresel iklim eyleminin kaderini belirleyecek olan asıl zorlu başlıklar henüz nihayete ermedi.
Paris Anlaşması yolunda kritik adımlar
Genel kurulda Paris Anlaşması’nın 6. maddesi çerçevesinde uluslararası iş birliğini güçlendirecek mekanizmalar ve karbon kredilendirme sistemine dair çalışma programları onaylandı. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaç duyduğu teknik ve mali destek süreçlerini kolaylaştıracak 13. madde kapsamındaki kararlar, katılımcı ülkeler tarafından olumlu karşılandı. Bunun yanı sıra Kyoto Protokolü’nün mirasını taşıyan Temiz Kalkınma Mekanizması Yürütme Kurulu raporları da kabul edilerek, geçmişten gelen süreçlerin güncel iklim hedefleriyle uyumlaştırılması sağlandı.
Tartışmaların odağında 1,5 derece hedefi
Toplantının en hararetli anları ise uzun vadeli küresel iklim hedeflerinin gözden geçirilmesi sırasında yaşandı. Çin, Şili ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin temsilcileri, dönemsel gözden geçirme süreçlerinde somut ilerleme kaydedilememesinden duydukları endişeyi dile getirdi. Özellikle Küçük Ada Devletleri İttifakı (AOSIS), 1,5 derece sınırının bilimsel gerçekliğini hatırlatarak, bu hedefin korunmasının hayati bir zorunluluk olduğunu vurguladı. Panama temsilcisi ise bazı tarafların daha önce üzerinde uzlaşılan ifadelerden geri adım atmasını eleştirerek, ulusal katkı beyanlarının uygulanması için daha güçlü bir finansal destek mekanizmasına ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Gözler COP32’ye çevrildi
Müzakerelerin bir kısmı, usul kurallarındaki anlaşmazlıklar ve teknik detaylar nedeniyle bir sonraki zirve olan COP32’ye ertelendi. Bu noktada Etiyopya Dışişleri Bakanı Gedion Timotheos, bayrağı Antalya’dan devralmaya hazır olduklarını belirterek, bir sonraki buluşmanın Addis Ababa’da gerçekleşeceğini duyurdu. Timotheos, ekonomik kalkınma ile iklim eylemini birleştiren bir vizyonla hareket edeceklerini ifade etti. Bakan Murat Kurum ise kapanış konuşmasında, tüm tarafların ortak bir noktada buluşması için gece boyunca sürecek yoğun bir çalışma temposuna girileceğini belirtti. Başkanlık kararının üçüncü taslağının 21 Kasım Cumartesi günü yayımlanacağını açıklayan Kurum, bitiş çizgisine çok yaklaştıklarını ancak henüz hedefe tam anlamıyla ulaşmadıklarını vurgulayarak, konsensüs arayışının son ana kadar devam edeceğinin altını çizdi.