Antalya'nın turizm potansiyeli yüksek üç ilçesinde, sağlık sistemini manipüle eden ve halk sağlığını ciddi bir risk altına sokan yasa dışı bir yapılanma ortaya çıkarıldı. Alanya, Manavgat ve Kemer bölgelerinde faaliyet gösteren 11 farklı işletmenin, eczane statüsüne sahip olmamalarına rağmen kendilerini sağlık merkezi gibi göstererek reçeteli ilaç satışı yaptığı tespit edildi. Antalya Eczacı Odası'nın titizlikle yürüttüğü çalışmalar ve topladığı deliller neticesinde, bu işletmelerin vitamin satışı maskesi altında antibiyotik, ağrı kesici, diyabet, kolesterol ve tansiyon gibi hayati öneme sahip ilaçları kontrolsüzce piyasaya sürdüğü belirlendi. Söz konusu işletmelerin, özellikle bölgeye gelen yabancı turistleri hedef alarak, eczanelerden reçeteli temin edilen ilaçları fahiş fiyatlarla pazarladığı ortaya konuldu.
Beyaz önlüklü aldatmaca ve sahte eczane imajı
Bu işletmelerin en dikkat çekici yanıltma yöntemi ise çalışanların beyaz önlük giyerek kendilerini doktor veya eczacı gibi tanıtmaları oldu. İşletme içerisinde beyaz önlük giymek ve önlük ceplerine yazılan unvanlarla profesyonel bir sağlık merkezi izlenimi veren bu kişiler, tabelalarında kullandıkları yeşil artı işaretleri ve drugstore, pharma center gibi ifadelerle turistleri kolaylıkla kandırabiliyordu. Antalya Eczacılar Odası Başkanı Mustafa Çelebi, bu durumun sadece bir ticari usulsüzlük değil, aynı zamanda ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu vurguladı. Çelebi, yerli vatandaşların internet üzerinden fiyat karşılaştırması yapabildiği için bu tip yerlere mesafeli durduğunu, ancak yabancı turistlerin bu sahte eczane imajına kolayca kanarak denetimsiz ürünleri satın aldığını belirtti. Yapılan denetimlerde, sadece ilaçlar değil, Ürün Takip Sistemi'ne kayıtlı olması gereken ateş ölçer, nebulizatör ve tansiyon aleti gibi tıbbi cihazların da yasa dışı yollarla satışa sunulduğu tespit edildi.
Milyonluk cezalar ve adli süreç başladı
Gerçekleştirilen kapsamlı denetimlerin ardından, 11 işletmeden 8'ine toplamda 4 milyon TL tutarında idari para cezası uygulandı. Diğer işletmelerle ilgili yasal süreçlerin ise titizlikle devam ettiği bildirildi. Antalya Eczacılar Odası'nın Türkiye Tıbbi Cihaz ve İlaç Kurumu Başkanlığı ile yürüttüğü koordineli çalışmalar sonucunda, bu işletmelerin faaliyetleri adli ve idari yönden mercek altına alındı. Türk Ceza Kanunu'nun 187'nci maddesi uyarınca, yetkisiz ilaç satışı yapan kişiler hakkında 1 yıldan 5 yıla kadar hapis istemiyle işlem başlatıldı. Gizli stoklardan çıkarılan ilaçların, normal piyasa değerinin çok üzerinde fiyatlarla satıldığına dair belgeler, ilgili tüm idari paydaşlara ve il sağlık müdürlüklerine rapor edildi. Bu denetimlerin, söz konusu işletmelerin cüretkar faaliyetlerini kısıtlayacağı ve önümüzdeki dönemde mevzuat düzenlemeleriyle daha sıkı bir denetim mekanizmasının kurulacağı öngörülüyor.
Denetim boşluklarına karşı kararlı duruş
Antalya Eczacılar Odası Başkanı Mustafa Çelebi, gıda takviyesi ruhsatı alarak eczacılık faaliyeti yürütmeye çalışan bu işletmelere karşı taviz verilmeyeceğinin altını çizdi. Çelebi, eğer bir işletme sağlık hizmeti sunacaksa, bunun Sağlık Bakanlığı'nın denetiminde olması gerektiğini belirterek, denetim boşluklarından yararlanarak halk sağlığını tehdit eden hiçbir girişime izin vermeyeceklerini ifade etti. Özellikle turizm bölgelerinde yaygınlaşan bu tür işletmelerin, eczanelerden reçeteli olarak temin edilen ilaçları yasa dışı yollarla stoklayıp, hiçbir denetimden geçmeden turistlere pazarlaması, hem Türkiye'nin sağlık sistemine olan güveni sarsıyor hem de hastaların yanlış ilaç kullanımı sonucu hayati tehlike yaşamasına neden oluyor. Vatandaşlara ilaçlarını sadece ruhsatlı eczanelerden almaları konusunda uyarıda bulunan yetkililer, bu tür sahte sağlık merkezlerine karşı dikkatli olunması gerektiğini hatırlattı. Gelecek dönemde yapılacak mevzuat düzenlemeleriyle, bu işletmelerin eczane benzeri tabelalar kullanmasının ve ilaç satışı yapmasının tamamen engellenmesi hedefleniyor.
