Bartın Üniversitesi (BARÜ) bünyesinde yürütülen yeni bir bilimsel çalışma, tarımsal atıkların ekonomiye kazandırılması noktasında önemli bir dönüm noktası olmayı hedefliyor. Özellikle ülkemizde yoğun miktarda üretilen ancak genellikle düşük katma değerli alanlarda kullanılan ceviz ve fındık kabukları, artık çevre dostu yöntemlerle işlenerek endüstriyel ham maddeye dönüştürülecek. TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Programı tarafından kabul edilen bu yenilikçi proje, sürdürülebilir biyorafineri yaklaşımını merkeze alıyor.
Tarımsal atıklarda yeni dönem
Projenin yürütücülüğünü üstlenen Bartın Orman Fakültesi Orman Endüstrisi Mühendisliği Bölümü doktora sonrası araştırmacısı Dr. Özge Özgürlük, sert kabuklu tarımsal atıkların potansiyelini ortaya çıkarmak için kapsamlı bir laboratuvar süreci başlattı. Ceviz ve fındık kabuklarının kolin klorür ve laktik asit esaslı derin ötektik çözücü (DES) ile işlenmesini kapsayan bu çalışmada, partikül boyutunun süreç üzerindeki kritik etkileri mercek altına alınıyor. Araştırmacılar, farklı partikül boyutlarının ligninin ayrıştırılma oranı, geri kazanım verimi ve elde edilen ürünün saflığı üzerindeki etkilerini iki farklı biyokütle türü için karşılaştırmalı olarak analiz edecek.
Bilimsel analizlerle verimlilik artışı
Çalışmanın temel amacı, işlem ve geri kazanım aşamalarında en yüksek verimi sağlayan ideal partikül boyutu aralığını bilimsel verilerle belirlemek. İşlem sonrasında elde edilen selüloz zengini kısımlar; kimyasal, yapısal ve morfolojik açıdan detaylı analiz yöntemleriyle incelenecek. Aynı zamanda geri kazanılan ligninlerin saflık derecesi, termal özellikleri ve kimyasal yapıları da titizlikle değerlendirilecek. Bu süreç, sadece atık yönetimi değil, aynı zamanda endüstriyel üretim süreçlerinde kullanılabilecek yüksek nitelikli ham maddelerin geliştirilmesi için de güçlü bir bilimsel altyapı oluşturmayı amaçlıyor.
Akademik iş birliği ve gelecek vizyonu
Projenin başarıyla yürütülmesi için Bartın Orman Fakültesi'nden Arş. Gör. Elanur Kalkan da doktora bursiyeri olarak aktif görev alıyor. Elde edilecek bulguların, lignin geri kazanım süreçlerinin optimize edilmesine ve sert kabuklu tarımsal atıkların daha verimli değerlendirilmesine katkı sağlaması bekleniyor. Projenin TÜBİTAK desteği almasının ardından bir açıklama yapan BARÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Akkaya, Dr. Özge Özgürlük ve proje ekibini tebrik ederek, üniversitenin sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda yürüttüğü bu tür bilimsel çalışmaların önemine vurgu yaptı. Akademik kadronun özverili çalışmalarıyla, yerel tarımsal atıkların katma değerli ürünlere dönüşümü noktasında önemli bir mesafe kat edilmesi hedefleniyor.
