Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi (BŞEÜ), sanayi tesislerinde bir sorun olarak görülen endüstriyel atıkları, ileri teknoloji süreçlerinde kullanılacak kritik bir hammaddeye dönüştürmeyi başardı. Üniversitenin öncülüğünde geliştirilen ve yerli üretim vizyonuna büyük katkı sağlaması beklenen bu yeni patent çalışması, özellikle elektronik sistemlerin soğutulması gibi hassas alanlarda dışa bağımlılığı azaltmayı hedefliyor. BŞEÜ'nün yüzde 99, Afyon Kocatepe Üniversitesi'nin ise yüzde 1 hak sahibi olduğu Hibrit Kompozit Termal Arayüz Malzemesi başlıklı buluş, atık yönetimi ve malzeme bilimi alanında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Atıktan teknolojiye uzanan bilimsel süreç
Bu özgün çalışma, BŞEÜ Meslek Yüksekokulu Makine ve Metal Teknolojileri Bölümü öğretim üyesi Dr. Pınar Uyan ile Afyon Kocatepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi öğretim üyesi Dr. Özgür Cengiz tarafından titizlikle yürütülen araştırmalar sonucunda ortaya çıktı. Projenin temelini, 6XXX serisi alüminyum alaşımlarının döküm süreçleri sırasında açığa çıkan cürufların yeniden işlenmesi oluşturuyor. Akademisyenler, toz metalürjisi yöntemini kullanarak bu atıkları alüminyum oksit katkılı hibrit kompozit malzemelere dönüştürmeyi başardı. Geliştirilen bu yeni malzeme, bor nitrür ve karboksimetil selüloz içeren özel bir hibrit kompozit kaplama ile desteklenerek, hem mekanik dayanıklılık hem de ısıl performans açısından üstün özellikler kazanıyor.
Elektronik ve otomotiv sektöründe yerli alternatif
Geliştirilen malzemenin kullanım alanı oldukça geniş bir yelpazeye yayılıyor. BŞEÜ Rektörü Prof. Dr. Zafer Asım Kaplancıklı, bu malzemenin sadece elektronik devre soğutucularında değil, aynı zamanda otomotiv ve enerji sektörlerindeki termal yönetim teknolojilerinde de kritik bir rol oynayabileceğini vurguladı. Gelecekte yapılacak yeni araştırmalarla birlikte, bu teknolojinin biyomedikal uygulamalar gibi daha spesifik alanlara uyarlanması da hedefleniyor. Patentin en dikkat çekici yönlerinden biri, elektronik sektöründe yoğun olarak kullanılan ithal malzemelere karşı güçlü bir yerli alternatif oluşturmasıdır. Bu durum, Türkiye'nin teknolojik üretim kapasitesini artırırken, aynı zamanda endüstriyel süreçlerdeki dışa bağımlılığı minimize etme potansiyeli taşıyor.
Sürdürülebilir kalkınma ve yeşil dönüşüm vizyonu
Üniversite yönetimi, bu çalışmanın sadece bir teknoloji geliştirme projesi olmadığını, aynı zamanda sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle tam uyumlu bir çevre hareketi olduğunu belirtiyor. Endüstriyel atıkların yeniden ekonomiye kazandırılması, doğal kaynakların korunması ve üretim süreçlerinde verimliliğin artırılması, projenin temel motivasyon kaynakları arasında yer alıyor. Sıfır atık ve döngüsel ekonomi prensipleriyle örtüşen bu patent, yeşil dönüşüm süreçlerine de doğrudan katkı sunuyor. Rektör Kaplancıklı, bilimsel bilginin ekonomik değere dönüştürülmesinin üniversitenin temel misyonlarından biri olduğunu ifade ederek, sanayi iş birlikleriyle bu buluşun ticarileşmesinin ve yaygınlaşmasının öncelikli hedefleri olduğunu belirtti. Akademisyenlerin bu başarısı, hem çevresel sürdürülebilirlik hem de yerli ve millî üretim kapasitesinin güçlendirilmesi adına atılmış stratejik bir adım olarak öne çıkıyor.