Anadolu topraklarının binlerce yıllık genetik mirası olan boz ırk sığırlar, Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü'nde yürütülen çalışmalarla yeniden gündeme geldi. Modern hayvancılığın getirdiği yüksek maliyetli ve dışa bağımlı sistemlerin aksine, bu yerli ırkın sunduğu doğal avantajlar, hem bilim dünyasını hem de üreticileri heyecanlandırıyor. Prof. Dr. İbrahim Ak öncülüğünde sürdürülen projede, hayvanların zorlu çevre koşullarına karşı gösterdiği direnç, hayvancılık sektöründeki ithalat baskısını azaltabilecek bir potansiyel taşıyor.
Doğal üreme ve sıfır kayıplı yetiştiricilik
Üniversite bünyesinde yaklaşık beş yıldır devam eden yetiştirme sürecinde, 40'ın üzerinde buzağı elde edilirken tek bir kayıp bile yaşanmaması, ırkın biyolojik gücünü kanıtlıyor. Prof. Dr. İbrahim Ak, bu başarının arkasında herhangi bir yapay müdahale veya tohumlama yöntemi olmadığını, hayvanların tamamen doğal aşım yöntemiyle çoğaldığını vurguluyor. Doğum süreçlerinde bile herhangi bir dış desteğe ihtiyaç duymayan bu dayanıklı ırk, fabrika yemi gibi maliyetli girdilere olan bağımlılığı da ortadan kaldırıyor. Mera ve kaba yemle beslenebilen boz ırk, özellikle küçük ölçekli üreticiler için ekonomik bir model sunuyor.
Orman yangınlarına karşı canlı kalkan
Projenin en dikkat çekici boyutlarından biri ise orman yangınlarıyla mücadele stratejisi. Orman Bölge Müdürlüğü ve Orman Fakültesi ile iş birliği içinde planlanan yeni bir çalışma, boz ırk sığırların orman altı temizliğinde aktif rol almasını öngörüyor. Ormanlık alanlarda otlayan hayvanlar, yangınların en büyük yakıtı olan kuru otları ve çalılıkları tüketerek doğal bir bariyer oluşturuyor. Bu yöntemle hem hayvanların beslenme maliyeti sıfıra yaklaşıyor hem de ormanlar yangın riskine karşı korunmuş oluyor. Prof. Dr. Ak, bu iki yönlü faydanın hem hayvancılık hem de çevre koruma açısından devrim niteliğinde bir adım olabileceğini belirtiyor.
Yerli gen kaynağıyla et üretiminde yeni vizyon
Boz ırkın sadece koruma altında tutulması değil, aynı zamanda ıslah edilerek ekonomik değerinin artırılması da hedefleniyor. Özel sektörle yürütülen projelerde, boz ırkın dayanıklılığı ile kültür ırklarının yüksek et veriminin birleştirilmesi amaçlanıyor. Bu melezleme çalışmalarıyla, Güney Marmara Bölgesi başta olmak üzere Türkiye genelinde ithalata olan ihtiyacı azaltacak yerli bir besi sığırı geliştirilmesi planlanıyor. Ayrıca, antibiyotik veya kimyasal takviye gerektirmeyen bu ırkın, organik et üretimi için ideal bir aday olduğu ifade ediliyor. Anadolu'nun biyolojik çeşitliliğinin korunması adına bu gen kaynaklarının yaşatılması, sadece bir tarım politikası değil, aynı zamanda gelecek nesillere bırakılacak stratejik bir miras olarak görülüyor.
