Erzurum'un kalbi sayılan Yakutiye ilçesindeki Pelit Meydanı'nda bulunan küçük bir atölye, bugün tespih sanatında dünya standartlarını belirleyen bir merkez haline geldi. Cengizhan Çelik ve Kadir Polat isimli iki yetenekli usta, geleneksel yöntemleri modern estetikle harmanlayarak ortaya çıkardıkları eserlerle tespih meraklılarını kendine hayran bırakıyor. Oltu taşı, kuka ve fildişi gibi değerli materyalleri, gümüş ve altın işlemelerle birleştiren bu ikili, tespih yapımını sadece bir zanaat olmaktan çıkarıp adeta bir mücevher tasarımına dönüştürüyor. Öyle ki, büyük bir titizlikle hazırlanan bu özel parçalar, henüz üretim aşamasındayken bile alıcı bulabiliyor.
Sanatın sınırlarını zorlayan ince işçilik
Bu atölyede üretilen her bir tespih, sabır ve yüksek konsantrasyon gerektiren uzun bir sürecin ürünü olarak ortaya çıkıyor. Tasarımın karmaşıklığına göre yapımı dört gün ile bir ay arasında değişen bu eserlerde, her bir tane üzerinde müşterinin özel talebine bağlı olarak 500 ile 900 arasında delik açılabiliyor. Bu deliklerin her biri, gümüş veya altın materyallerle tek tek doldurularak tespihin bütününde on binlerce noktada ince bir işçilik sergileniyor. 33 taneden ve bir imameden oluşan bu tespihler, yarma, çakım, nokta işçiliği, telkâri, oymacılık, gravür ile firuze ve mercan gibi pek çok farklı sanat dalının birleşimiyle hayat buluyor.
Dünyada eşi benzeri olmayan bir teknik
Tespih dünyasındaki yolculuğuna 9 yaşında başlayan ve 24 yıldır bu alanda uzmanlaşan 33 yaşındaki Cengizhan Çelik, atölyelerinin dünyadaki konumunu oldukça iddialı bir şekilde tanımlıyor. Yarma ve çakım sanatını aynı anda icra edebilen başka bir ekibin bulunmadığını vurgulayan Çelik, üretim sürecinde paylaştıkları videoların bile tespihlerin henüz bitmeden satılmasına yettiğini belirtiyor. Çelik, bu iki zorlu sanat dalını tek bir tespih üzerinde birleştirmenin, kendilerini Türkiye sınırlarının ötesine taşıyan bir başarı olduğunu ifade ediyor. Atölyede sadece geleneksel yöntemler değil, aynı zamanda modern tasarım anlayışı da ön planda tutuluyor.
Kapsamlı bir sanat atölyesinin mutfağı
Sektörde 17 yıllık deneyime sahip olan 30 yaşındaki Kadir Polat ise, atölyenin başarısının altında yatan temel unsurun sanat çeşitliliği olduğunu dile getiriyor. Polat, tespih yapımının her aşamasını baştan sona kendilerinin üstlendiğini belirterek, atölyenin Türkiye'nin en kapsamlı sanat merkezi olduğunu savunuyor. Özellikle fildişi, Oltu taşı ve kuka üzerine yoğunlaştıklarını belirten Polat, gümüş ve altın dışındaki materyallere ise şu aşamada girmediklerini ifade ediyor. Fiyatları 50 bin ile 100 bin lira arasında değişen bu özel koleksiyon parçaları, sadece birer aksesuar değil, aynı zamanda ustaların yıllar süren birikimlerinin ve estetik anlayışlarının birer yansıması olarak kabul ediliyor. Erzurum'un bu küçük atölyesi, bugün hem yerel hem de uluslararası düzeyde tespih sanatının zirvesini temsil etmeye devam ediyor.