Vücudumuzun sessizce maruz kaldığı ve çoğu zaman fark edilmeden ilerleyen Tip 2 diyabet, modern çağın en sinsi sağlık sorunlarından biri olarak kabul ediliyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Elif Ulusoy Demir, birçok kişinin kendini tamamen sağlıklı hissettiği dönemlerde bile kan şekerinin yüksek seyrederek damar yapısını, kalp sağlığını, böbrek fonksiyonlarını ve gözleri yavaş yavaş tahrip ettiğini belirtiyor. Hastalığın başlangıç evresinde vücudun bu değişime uyum sağlaması, klasik belirtilerin yıllarca gizli kalmasına neden olabiliyor. Bu sessiz ilerleyiş, aslında diyabetin en tehlikeli evresini oluşturuyor.
Erken teşhis için yaş sınırını beklemeyin
Uzm. Dr. Demir, diyabetin sinsi doğasına karşı özellikle risk grubunda olanların dikkatli olması gerektiğini ifade ediyor. Hiçbir şikâyeti olmayan yetişkinler için genel tarama yaşı 35 olarak belirlenmiş olsa da, ailede diyabet öyküsü bulunanlar, fazla kilolu bireyler, bel ve karın çevresinde yağlanma sorunu yaşayanlar veya yüksek tansiyon hastaları için bu yaş sınırı geçerli değil. Bu risk faktörlerini taşıyan kişilerin, yaşlarına bakılmaksızın vakit kaybetmeden bir uzmana başvurarak tarama yaptırmaları hayati önem taşıyor. Hatta günümüzde çocukluk ve ergenlik döneminde artan paketli gıda, rafine şeker ve fast-food tüketimi, metabolik dengenin çok erken yaşlarda bozulmasına ve genç yaşta diyabet riskinin ortaya çıkmasına zemin hazırlıyor.
Açlık kan şekeri tek başına yanıltıcı olabilir
Diyabet tanısında sıkça başvurulan açlık kan şekeri ölçümünün, sadece o anlık bir değer sunduğunu hatırlatan Uzm. Dr. Demir, bu testin tek başına yeterli olmayabileceğine dikkat çekiyor. Son üç aylık kan şekeri ortalamasını gösteren HbA1c testinin, hastalığın teşhisinde çok daha kapsamlı bir tablo sunduğunu belirten uzman, sabah ölçülen açlık şekerinin normal çıkmasının kişiyi yanıltmaması gerektiğini vurguluyor. İnsülin direnci, Tip 2 diyabetin ilk aşaması olarak kabul ediliyor ve hücrelerin insüline yeterli yanıt verememesi sonucu pankreasın aşırı çalışmasına neden oluyor. Bu süreç, zamanla kontrol altına alınmazsa kalıcı diyabete dönüşebiliyor.
Sürdürülebilir yaşam tarzı en güçlü koruma kalkanı
Hastalıktan korunmanın yolunun geçici diyetlerden değil, kalıcı yaşam tarzı değişikliklerinden geçtiğini belirten Dr. Demir, günlük rutinlere eklenecek 30-45 dakikalık orta tempolu egzersizlerin bile kasların kan şekerini kullanmasını kolaylaştırarak insülin direncini kırdığını ifade ediyor. Özellikle bel ve karın bölgesindeki yağlanmayı azaltmak, vücut ağırlığının yüzde 5 ila 10’unu kaybetmek bile diyabet riskini ciddi oranda düşürüyor. Kontrolsüz seyreden diyabetin kalp krizi, inme, görme kaybı ve ayaklarda iyileşmeyen yaralar gibi ciddi komplikasyonlara yol açabileceği unutulmamalıdır. Tedavi sürecinde ise parmak ucu ölçümlerinin yanı sıra, hastanın durumuna göre 24 saatlik sensör takipleri ve düzenli hekim kontrolleri, hastalığın seyrini yönetmek için en etkili yöntemler arasında yer alıyor.
