İstanbul Kültür Üniversitesi (İKÜ) bünyesinde faaliyet gösteren Adalet ve Suç Psikolojisi Laboratuvarı (ASLAB), 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü vesilesiyle Türkiye Şiddet Haritası raporunun çocuklara dair çarpıcı verilerini kamuoyuyla paylaştı. Raporda yer alan bilgiler, basına yansıyan toplam 2 bin 289 şiddet vakasında 441 çocuğun mağdur olduğunu ve bu çocuklardan 121'inin hayatını kaybettiğini gösteriyor. Bu tablo, şiddet olaylarındaki toplam mağdur kitlesinin yaklaşık yüzde 19,3'ünü çocukların oluşturduğunu, yani her beş mağdurdan birinin çocuk olduğunu kanıtlıyor.
Şiddetin boyutları ve artış eğilimi
Geçtiğimiz yıl gerçekleştirilen çalışmada 1.302 olay incelenmiş ve 0-17 yaş aralığında 152 çocuk mağdur tespit edilmişti. O dönemde hayatını kaybeden çocuk sayısı 62 olarak kayıtlara geçmişti. 2025 yılı verileriyle güncellenen raporda ise yaş aralığı 0-18 olarak genişletildi. İki yıllık veriler kıyaslandığında, çocuk mağdurların toplam mağdurlar içindeki payının yüzde 11,6'dan yüzde 19,3 seviyesine çıktığı görülüyor. Hayatını kaybeden çocuk sayısı 62'den 121'e, yaralanan çocuk sayısı ise 79'dan 291'e yükselerek ciddi bir tırmanış sergiledi. Ayrıca 2025 yılında 29 çocuğun cinsel saldırıya maruz kaldığı raporun dikkat çeken bir diğer karanlık noktası oldu.
Tehlike evin içinden sokağa taşıyor
ASLAB Direktörü ve İKÜ Psikoloji Bölüm Başkanı Doç. Dr. Ayhan Erbay, şiddetin artık sadece aile içi bir sorun olmaktan çıkıp kamusal alanlara yayıldığına dikkat çekiyor. Erbay, okuldan kopan, denetimsiz kalan ve toplumun gözünden uzaklaşan çocukların hem mağdur hem de fail olma riskiyle karşı karşıya kaldığını vurguluyor. Özellikle cinsel suçların çocukları yetişkinlere oranla üç kat daha fazla etkilediği verilerle destekleniyor. Çocuk mağdurlarda cinsel suçların oranı yüzde 6,6 iken, 19-59 yaş aralığındaki yetişkinlerde bu oran yüzde 2,1 seviyesinde kalıyor. Bu durum, çocukların korunmasızlığının ne kadar kritik bir boyuta ulaştığını gözler önüne seriyor.
Silahlanma ve koruma mekanizmaları
Raporda yer alan bir diğer kritik başlık ise bireysel silahlanmanın çocuklar üzerindeki ölümcül etkisi. Çocuk cinayetlerinde ateşli silahlar başı çekerken, 2024 yılında hayatını kaybeden 62 çocuktan 24'ü ateşli silahla, 19'u ise kesici aletlerle yaşamını yitirdi. Failin birinci derece akraba olduğu vakaların yüksekliği, tehlikenin çoğu zaman en yakın çevreden geldiğini gösteriyor. Doç. Dr. Ayhan Erbay, çözüm önerileri kapsamında aile içi şiddete tanık olan çocukların 1-3 günlük kısa süreli koruma altına alınması ve psikolojik destek süreçlerinin hızlandırılması gerektiğini belirtiyor. Ayrıca okul dışına itilen çocukların iş yerlerinde sömürülmemesi için denetimlerin artırılması ve bireysel silahlanmanın sıkı bir şekilde kontrol altına alınması hayati önem taşıyor.