Günümüzde pek çok kişi, vücudunun verdiği küçük sinyalleri göz ardı ederek diyabetin sinsi ilerleyişine davetiye çıkarıyor. Buca Seyfi Demirsoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Can Akçura, diyabetin sadece kan şekeri yüksekliğiyle sınırlı olmadığını, erken tanı ve doğru yaşam tarzı değişiklikleriyle yönetilebilir bir süreç olduğunu belirtiyor. Özellikle pankreasın insülin üretimindeki aksaklıklar veya vücudun bu hormonu verimli kullanamaması sonucu ortaya çıkan bu durum, uzun yıllar boyunca hiçbir belirgin şikayete yol açmadan vücutta tahribat yaratabiliyor. Kişinin kendini genel olarak iyi hissetmesi, kan şekeri değerlerinin sağlıklı olduğu anlamına gelmiyor. Bu nedenle, özellikle risk grubunda yer alan bireylerin herhangi bir şikayetleri olmasa dahi düzenli sağlık kontrollerini aksatmamaları büyük önem taşıyor.
Erken teşhis için 35 yaş kritik eşik
Amerikan Diyabet Derneği tarafından paylaşılan güncel 2026 yılı önerileri, diyabet taraması için 35 yaşın milat kabul edilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Dr. Akçura, herhangi bir ek risk faktörü bulunmasa dahi tüm erişkinlerin 35 yaşından itibaren düzenli tarama yaptırmasının, hastalığın erken evrede yakalanması açısından hayati bir adım olduğunu ifade ediyor. Eğer birey fazla kiloluysa, obezite sorunu yaşıyorsa veya ailesinde diyabet öyküsü bulunuyorsa, bu taramaların çok daha erken yaşlarda başlatılması gerektiği vurgulanıyor. Tanı sürecinde açlık kan şekeri ölçümü, HbA1c testi ve hekimin gerekli gördüğü durumlarda uygulanan şeker yükleme testleri gibi bilimsel yöntemler kullanılarak kişinin metabolik durumu detaylıca analiz ediliyor.
Risk faktörlerini göz ardı etmeyin
Diyabetin gelişiminde genetik yatkınlık kadar yaşam tarzı seçimleri de belirleyici bir rol oynuyor. Birinci derece yakınlarında diyabet öyküsü olanlar, hareketsiz bir yaşam sürenler, yüksek tansiyon hastaları ve fazla kilolu bireyler, hastalığa yakalanma riski en yüksek olan grupları oluşturuyor. Ayrıca gebelik döneminde diyabet geçirmiş kadınların, ilerleyen yıllarda bu hastalığa yakalanma riskinin daha yüksek olduğu biliniyor. Sık idrara çıkma, aşırı susama, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve bulanık görme gibi belirtiler, vücudun yardım çığlığı olarak değerlendirilmeli ve bu tür şikayetleri olan kişilerin vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurması gerekiyor.
Sağlıklı yaşamla kontrolü elinizde tutun
Diyabet yönetimi, sadece kan şekeri seviyesini ölçmekten ibaret değildir. Hastalığın ilerlemesini durdurmak veya olası komplikasyonları önlemek için bütüncül bir yaklaşım şarttır. Dr. Akçura, tip 2 diyabetin önlenmesinde haftada en az 150 dakika süren tempolu yürüyüş gibi orta yoğunlukta fiziksel aktivitelerin, dengeli beslenmenin ve ideal vücut ağırlığını korumanın temel taşlar olduğunu belirtiyor. Tütün ürünlerinden tamamen uzak durulması da bu sürecin ayrılmaz bir parçasıdır. Tedavi planı içerisinde göz, böbrek, sinir ve ayak sağlığının düzenli aralıklarla değerlendirilmesi, kan basıncı ve kolesterol düzeylerinin yakından izlenmesi, hastanın yaşam kalitesini korumak adına atılması gereken en önemli adımlar arasında yer alıyor.
