İzmir'in Foça ilçesinde yaşamını sürdüren 96 yaşındaki Nezihe Dilmen, hafızasının derinliklerinde sakladığı tarihi bir anıyı gün yüzüne çıkarıyor. Henüz küçük bir çocukken ailesiyle birlikte Yunanistan'ın Kavala bölgesinden Türkiye'ye sığınan Dilmen, o günlerde yaşadıkları büyük göç hikayesini ve Mustafa Kemal Atatürk ile karşılaştığı o unutulmaz anı büyük bir heyecanla paylaşıyor. Dilmen, bugün bile o günleri hatırladığında Atatürk'e olan minnetini dile getirmekten geri durmuyor.
Kavala'dan İzmir'e uzanan zorlu yolculuk
Kavala'dan yola çıktıklarında tam dokuz köyün bir araya gelerek bir ay süren meşakkatli bir yolculuğun ardından İzmir'e ulaştıklarını belirten Nezihe Dilmen, o günleri şu sözlerle anlatıyor: Bizi büyük bir binaya yerleştirdiler. Eşyalarımız, hayvanlarımız ve dokuz köyün insanı hep birlikte oradaydık. O kalabalığın içinde Atatürk'ü gördüm. Ayağında potur pantolonu, başında kepiyle karşımızdaydı. Bize bu toprakları veren, bizi kurtarıp buralara getiren odur. Herkesin kendi yerini bulmasında onun büyük emeği vardı.
Geçmişin acı hatıraları ve zulüm dolu günler
Nezihe Dilmen, sadece kendi çocukluk anılarını değil, annesinin Kavala'da yaşadığı o karanlık günleri de gözleri dolarak aktarıyor. Babasının savaştan yaralı döndüğünü ve o dönemin imkansızlıkları içinde hayatını kaybettiğini belirten Dilmen, Yunan zulmünün boyutlarını şu ifadelerle özetliyor: Annemler evlerinde büyük baskı altındaydı. Yunanlar evleri basar, hayvanların sütünü, buğdayı, ekmeği zorla alırlardı. Annemler buğdaylarını saklamak için ağaçların içini oyar, oraya gizlerlerdi. Evlerimize ortak olmuşlardı, hayatımız sürekli bir korku içindeydi.
Kuyulara atılan yaşlılar ve saklanan ekinler
Annesinin anlattığına göre, bölgedeki genç erkekler askere gönderilirken, geride kalan yaşlılar büyük bir vahşetle karşı karşıya kalıyordu. Nezihe Dilmen, o günlerin dehşetini şu sözlerle dile getiriyor: Gençler askere gidince yaşlıların kollarını arkadan bağlayıp kuyulara atıyorlardı. Bazıları çalıların arasına saklanarak hayatta kalmaya çalışıyordu. Ekinlerimizi, yiyeceğimizi elimizden alıyorlardı. Atatürk, tüm bu zulüm altındaki dokuz köyü bir araya getirip kurtardı ve bizi güvenli bir şekilde İzmir'e getirdi. Bugün yaşadığımız huzuru ona borçluyuz.
