Türkiye genelindeki bazı üniversite hastanelerinde yürütülen sağlık hizmetleri sırasında, hastaların bilgisi dışında gerçekleşen bir ödeme sistemi tartışma yarattı. Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Mahmut Şahin, özellikle Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi gibi köklü kurumların da dahil olduğu bir süreçte, hastaların ödemelerinin doğrudan One Dose isimli yabancı bir şirketin hesabına aktarıldığını açıkladı. Vatandaşların hastane veznesine yaptığını düşündüğü ödemelerin aslında üniversite kasasına değil, özel bir şirketin POS cihazı üzerinden farklı bir hesaba yönlendirildiği tespit edildi.
Hukuki dayanağı olmayan ödeme sistemi
Mahmut Şahin, 1992 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde kurulan One Dose adlı şirketin, Türkiye'deki üniversite hastaneleriyle herhangi bir yazılı sözleşme veya Sağlık Bakanlığı onayı olmaksızın bu sistemi işlettiğini belirtti. Şahin, yaşanan durumu bir örnek üzerinden şu sözlerle özetledi: Bir hasta, aldığı hizmet karşılığında 3 bin TL ödeme yapıyor ancak bu para üniversitenin resmi hesabına değil, doğrudan One Dose şirketinin hesabına geçiyor. Tüketicinin bu durumu fark etmesi üzerine yaptığı şikayet, sürecin perde arkasını gözler önüne serdi. Tüketici, hizmet almadığı veya talep etmediği bir şirket için neden ödeme yaptığını sorgulayarak hakem heyetine başvurdu. Şikayetin ardından Tıp Fakültesi, söz konusu tutarı tüketiciye iade etti. Ancak bu iade işlemi, sistemin meşruiyeti konusunda daha büyük soru işaretlerini beraberinde getirdi.
Resmi kurumlar neden aracı oluyor?
Şahin, iade işleminin bizzat Tıp Fakültesi tarafından yapılmasının, ödemenin aslında ne kadar tartışmalı bir zeminde gerçekleştiğinin kanıtı olduğunu vurguladı. Eğer bu para haklı bir gerekçeyle tahsil edildiyse, neden geri ödeniyor? Eğer geri ödenecek bir tutarsa, resmi bir kurum hangi cesaretle bu parayı bir yabancı şirketin POS cihazı üzerinden tahsil ediyor? Bu sorular, üniversite hastaneleri ile yabancı şirket arasındaki ilişkinin şeffaflığını sorgulatıyor. Vatandaşların, ödeme yaptıkları cihazın üzerindeki yabancı dildeki ibareleri fark edemeyebileceğini belirten Şahin, hastaların bu durumu genellikle hastane ödemesi zannederek onayladığını ifade etti.
Mağdurlar için hakem heyeti yolu açık
Tüketiciler Birliği, bu durumdan etkilenen tüm vatandaşlara seslenerek haklarını aramaları çağrısında bulundu. Şahin, One Dose şirketine çekilen ücretlerin hiçbir yasal dayanağının bulunmadığını belirterek, benzer mağduriyet yaşayan herkesin tüketici hakem heyetlerine başvurması gerektiğini söyledi. Bu tür bir uygulamanın kaç kişiyi kapsadığı ve toplamda ne kadarlık bir tutarın bu yöntemle tahsil edildiği ise henüz bilinmiyor. Şahin, üniversite bünyesinde yabancı bir şirketin uzantısının nasıl bu kadar rahat hareket edebildiğini ve arada nasıl bir bağlantı kurulduğunu sorgulayarak, konunun takipçisi olacaklarını belirtti. Vatandaşların, hastane ödemelerinde dikkatli olmaları ve şüpheli durumlarda mutlaka resmi makamlara başvurarak ödemelerini geri talep etmeleri gerektiği önemle vurgulanıyor.