Rize'nin kültürel dokusunda çay kadar köklü bir yere sahip olan atmacacılık geleneği, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi'nde (RTEÜ) düzenlenen özel bir şenlikle akademik dünyaya taşındı. Türk Halk Bilimi Topluluğu öncülüğünde beş farklı öğrenci topluluğunun bir araya gelerek organize ettiği etkinlik, bölge dışından gelen öğrencilere unutulmaz bir deneyim sundu. Üniversite kampüsünde kurulan alanda, usta atmacacılar tarafından getirilen yırtıcı kuşlar, katılımcıların yoğun ilgisiyle karşılandı. Birçok öğrenci için ilk kez gerçekleşen bu yakın temas, Rize'nin doğa ile iç içe yaşayan kadim kültürünün genç nesillere aktarılması adına önemli bir köprü görevi gördü.
Bir Aşkın ve Geleneğin İzinde
Etkinliğin koordinasyonunda yer alan Türk Halk Bilimi yüksek lisans öğrencisi Zeynep Kürkçü, şenliğin hazırlık sürecinde en çok merak edilen sorunun 'Gerçekten atmaca gelecek mi?' olduğunu belirterek, öğrencilerin bu egzotik kuşla ilk kez bu kadar yakından tanışma fırsatı bulduklarını ifade etti. Rize ve Artvin'den gelen dernek başkanları ve atmaca ustaları, kuşların eğitim süreçlerinden günümüzdeki avcılık anlayışına kadar pek çok detayı katılımcılarla paylaştı. Özellikle atmacaların çağrılmasına yönelik yapılan gösteriler, izleyicilerden büyük alkış aldı. Dr. Öğr. Üyesi Gül Yılmaz Çal ise atmacacılığın bölgedeki yerini bir avcılık faaliyetinden ziyade, derin bir tutku ve aşk olarak tanımladı. Çal, atmacaların evlerde özel bir yere sahip olduğunu, hatta bazı ailelerde eşler arasında bir tür rekabet unsuru haline gelebilecek kadar sahiplenildiğini vurguladı. Geçmişte et ihtiyacını karşılamak için yapılan bu uğraşın, günümüzde tamamen bir sevgi bağına dönüştüğünü belirten Çal, kuş ile kurulan ilişkinin avlanma eyleminin çok ötesinde bir manevi değer taşıdığını dile getirdi.
Rize'nin İki Simgesi: Çay ve Atmaca
Fındıklı Geleneksel Atmacacılık Derneği Başkanı Hüseyin Uzunhasanoğlu, Rize'nin kimliğinde atmacanın çay ile birlikte en temel iki simgeden biri olduğunu hatırlattı. Şehrin spor kulüplerinden günlük yaşamına kadar her alanda hissedilen bu kültürel mirasın, dışarıdan gelen öğrenciler tarafından tanınmasının gurur verici olduğunu belirten Uzunhasanoğlu, bu geleneğin yaşatılması için kararlı olduklarını ifade etti. Etkinliğin en dikkat çekici anlarından biri ise, ismini doğrudan bu kadim kültürden alan 40 yaşındaki Atmaca Aksu'nun sahneye çıkması oldu. İsminin yarattığı şaşkınlığı doğal karşılayan Aksu, Kartal veya Şahin gibi isimlerin yaygınlığına dikkat çekerek, Atmaca isminin de Rize kültürü için oldukça anlamlı ve gurur verici olduğunu belirtti.
Kültürün Yaşayan İsmi
Şenliğe katılanlar arasında ismiyle dikkat çeken Atmaca Aksu, büyüklerinden miras kalan bu ismi taşımaktan büyük onur duyduğunu dile getirdi. İnsanların ismini duyduğunda şaşırdığını ancak kuşun doğadaki asaletiyle isminin birleştiğini söyleyen Aksu, çocuklara bu ismin verilmesinin teşvik edilmesi gerektiğini savundu. Etkinlik boyunca atmacalarla kurduğu yakın bağ ile dikkat çeken Aksu, kuşların insanlara olan sadakatini ve aralarındaki sevgi dilini bizzat sergiledi. Rize'nin doğasıyla bütünleşmiş bu özel şenlik, sadece bir kuş türünü tanıtmakla kalmadı, aynı zamanda bölgenin sosyal hafızasını genç kuşakların zihninde tazeledi. Üniversite yönetimi ve topluluk temsilcileri, bu tür kültürel etkinliklerin önümüzdeki yıllarda da devam ederek Rize'nin geleneksel değerlerini ulusal çapta daha geniş kitlelere ulaştırmayı hedeflediklerini belirtti. Etkinlik, katılımcıların atmacalarla hatıra fotoğrafları çektirmesi ve geleneksel atmacacılık üzerine yapılan derinlemesine sohbetlerle sona erdi.
