Rektum kanseri teşhisi konulan hastalar için cerrahi müdahale uzun yıllardır standart tedavi yöntemi olarak kabul edilse de, tıp dünyasındaki gelişmeler bu yaklaşımı daha esnek bir hale getiriyor. Medipol Mega Üniversite Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Celalettin Haksal, her hastanın tedavi sürecinin aynı şekilde ilerlemediğini vurgulayarak, özellikle tedaviye çok iyi yanıt veren ve tümörün tamamen veya tama yakın kaybolduğu uygun vakalarda ameliyat yerine yakın takip seçeneğinin gündeme gelebileceğini ifade ediyor. Bu yaklaşım, hastaların yaşam kalitesini korumak adına önemli bir alternatif sunuyor.
Tedaviye verilen yanıt belirleyici oluyor
Rektum kanserinin kalın bağırsağın son bölümünde gelişen ve cerrahi müdahalenin tedavide merkezi bir rol oynadığı bir kanser türü olduğunu belirten Prof. Dr. Haksal, ameliyatsız takip kararının doğrudan verilemeyeceğini, sürecin hastanın tetkikleri ve tedaviye verdiği yanıt doğrultusunda şekillendiğini belirtiyor. Tanı konulduktan sonra hastalığın evresinin belirlenmesi, tedavi stratejisinin temelini oluşturuyor. Kolonoskopi ile lezyonun görülmesi ve biyopsi alınmasının ardından evreleme yapılıyor. Tedavi sürecinde genellikle radyoterapi ve kemoterapi kombinasyonları tercih ediliyor. Özellikle radyoterapi ile başlayan ve ardından kemoterapi ile desteklenen bu süreç, tümörün küçülmesini veya tamamen kaybolmasını hedefliyor. Tedavi sonrası dönemde hastalar kolonoskopi, MR, akciğer tomografisi ve kan tahlilleri gibi kapsamlı yöntemlerle yeniden değerlendiriliyor. Eğer lezyon varlığını sürdürüyorsa cerrahi müdahale kaçınılmaz hale gelirken, lezyonun tamamen kaybolduğu durumlarda ameliyatsız takip yönteminin riskleri ve avantajları hasta ile detaylı bir şekilde konuşuluyor.
Her hasta için uygun bir yöntem değil
Ameliyatsız takip seçeneğinin her rektum kanseri hastası için geçerli olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Haksal, bu yöntemin uygulanabilmesi için tümörün rektumun belirli bölgelerinde yerleşmiş olması gerektiğini belirtiyor. Rektumun alt, orta ve üst olmak üzere üç bölüme ayrıldığını ifade eden uzman, özellikle alt ve orta rektum yerleşimli tümörlerin bu takip yöntemine daha uygun olduğunu, üst rektumdaki tümörlerin ise bu strateji için uygun görülmediğini dile getiriyor. Bu nedenle, hastaların görüntüleme yöntemleriyle çok ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmesi ve tedaviye verilen yanıtın titizlikle izlenmesi büyük önem taşıyor. Karar süreci, hekimin klinik gözlemi ve hastanın tedaviye verdiği yanıtın birleşimiyle, hasta ile birlikte ortak bir şekilde alınıyor.
Yakın takip süreci nasıl işliyor?
Ameliyatsız takip kararı verilen hastalar için süreç, cerrahi müdahale kadar disiplinli bir izleme gerektiriyor. Prof. Dr. Haksal, ilk aşamada hastaların 3 ayda bir yakın aralıklarla takip edildiğini belirtiyor. Bu kontrollerde makattan kamerayla girilerek yapılan rektoskopi işleminin yanı sıra MR, akciğer tomografisi, rektal muayene ve kan tahlilleri gibi tetkikler kullanılıyor. Takip süreci ilerledikçe ve sonuçlar stabil kaldıkça kontrollerin arasının 6 aya kadar uzatılabileceğini belirten uzman, bu izleme sürecinin yaklaşık 3 yıl boyunca devam etmesi gerektiğini vurguluyor. Erken teşhisin hayati önem taşıdığına dikkat çeken Prof. Dr. Haksal, makattan kanama, dışkılama alışkanlığında veya dışkının şeklinde değişiklik, şiddetli karın ağrısı ve belirgin kilo kaybı gibi belirtilerin ihmal edilmemesi gerektiğini hatırlatıyor. Bu belirtilerin hemoroid veya makat çatlağı gibi daha basit rahatsızlıklarla karıştırılabileceğini ancak altında bağırsak kanseri gibi ciddi problemlerin yatabileceğini belirten uzman, bu tür şikayetleri olan kişilerin vakit kaybetmeden bir hekime başvurması gerektiğini ifade ediyor.
