Market alışverişi yaparken hepimiz daha sağlıklı seçimler yapma arzusuyla raflarda dolaşıyoruz. Ancak ambalajların üzerinde büyük puntolarla yazılan fit, proteinli, light veya şekersiz gibi ifadeler, çoğu zaman tüketicileri yanıltan birer pazarlama stratejisinden ibaret kalabiliyor. Medical Park Bahçelievler Hastanesi’nden Diyetisyen Mısra Beste Köleoğlu, sağlıklı beslenmenin tek bir ürünün üzerine yapıştırılan etiketle değil, gün boyu yapılan seçimlerin bütünüyle şekillendiğini belirtiyor. Köleoğlu, tüketicilerin ambalajın ön yüzündeki iddialı sloganlara kapılmak yerine, ürünün arka yüzündeki içerik listesini ve besin değerlerini detaylıca incelemeleri gerektiği konusunda uyarıyor.

Ambalajın ön yüzü değil arka yüzü gerçeği söyler
Bir ürünün proteinli olarak pazarlanması, onun her zaman sağlıklı bir seçenek olduğu anlamına gelmiyor. Örneğin, yüksek proteinli bir atıştırmalık, beraberinde ciddi miktarda doymuş yağ da içerebilir. Doğal olduğu iddia edilen bir ürün ise enerji yoğunluğu bakımından oldukça yüksek olabilir. Diyetisyen Köleoğlu, bir ürünün besleyici değerinin yüksek olmasının, porsiyon kontrolünü göz ardı edebileceğimiz anlamına gelmediğini hatırlatıyor. Tüketicilerin, ürünün nasıl tanıtıldığından ziyade, içerik listesindeki bileşenlerin ağırlıklarına göre sıralandığını bilmeleri ve bu doğrultuda bir değerlendirme yapmaları büyük önem taşıyor.
Şekersiz ve ilave şeker içermez kavramları karıştırılmamalı
Tüketicilerin en sık düştüğü hatalardan biri de şekersiz ile ilave şeker içermez ifadelerini aynı kefeye koymak. Oysa bu iki terim besin değeri açısından farklı anlamlar taşıyor. Şekersiz ibaresi, ürünün 100 gramında veya 100 mililitresinde en fazla 0,5 gram şeker bulunması şartına bağlıyken, ilave şeker içermez ifadesi üretim sürecinde dışarıdan şeker eklenmediğini belirtiyor. Ancak bu durum, ürünün meyve veya süt gibi doğal bileşenlerinden gelen şekeri içermediği anlamına gelmiyor. Örneğin, ilave şeker içermeyen bir meyve püresi, meyvenin kendi doğal şekerini barındırmaya devam ediyor. Benzer şekilde, şekersiz olarak satılan bir bisküvi de yağ ve enerji açısından oldukça yüksek değerlere sahip olabiliyor.
Light ürünler kilo kontrolünde her zaman çözüm değil
Light veya düşük kalorili olarak etiketlenen ürünler, kilo verme sürecinde her zaman en iyi seçenek olmayabilir. Köleoğlu, light ifadesinin ürünün hangi özelliğinin azaltıldığını anlamanın kritik olduğunu belirtiyor. Yağı azaltılmış bir ürünün enerji değeri, tüketicinin beklediği kadar düşük olmayabilir. Ayrıca, nasıl olsa light düşüncesi, bireylerin farkında olmadan daha büyük porsiyonlar tüketmesine yol açarak kilo kontrolünü zorlaştırabiliyor. Kilo yönetiminde tek bir ürünün kalorisine odaklanmak yerine, günün genel beslenme dengesine, tokluk hissine ve sürdürülebilir alışkanlıklara odaklanmak çok daha sağlıklı bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.
Temel besinler her zaman daha güvenli bir liman
Protein barları, granola veya proteinli yoğurtlar doğru seçildiklerinde pratik ara öğünler olabilirler ancak herkesin ek proteine ihtiyacı olmadığını unutmamak gerekiyor. Bazı protein barlarında bulunan şeker alkolleri, sindirim sistemi hassas olan kişilerde gaz ve şişkinlik gibi sorunlara yol açabiliyor. Bunun yerine sade yoğurt, meyve ve birkaç ceviz gibi temel besinler, hem daha ekonomik hem de çok daha dengeli bir ara öğün alternatifi sunuyor. Meyve suları konusunda da dikkatli olunması gerektiğini vurgulayan Köleoğlu, yüzde yüz meyve suyu olsa bile meyvenin kendisini tüketmenin lif alımı ve tokluk hissi açısından çok daha faydalı olduğunu belirtiyor. Sonuç olarak, market alışverişinde aynı gruptaki ürünleri karşılaştırırken şeker, tuz, doymuş yağ ve lif miktarlarını bir bütün olarak değerlendirmek, bilinçli bir tüketici olmanın ilk adımıdır.