Nüfusun geleceği alarm veriyor: Türkiye'de doğurganlık hızı kritik eşiğin altına indi

Türkiye'de doğurganlık oranlarının 2025 itibarıyla 1,42 seviyesine gerilemesi, demografik yapıda ciddi bir dönüşümün habercisi oldu. Prof. Dr. Şevket Özkaya, dünya genelinde nüfus dengelerinin Asya ve Afrika lehine değiştiği bu süreçte, Türkiye'nin gelecekteki nüfus projeksiyonlarını ve küresel tabloyu değerlendirdi.

Nüfusun geleceği alarm veriyor: Türkiye'de doğurganlık hızı kritik eşiğin altına indi

Dünya genelinde demografik dengeler hızla değişirken, Türkiye'nin nüfus yapısı da bu küresel dönüşümden doğrudan etkileniyor. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, Türkiye'nin uzun vadeli nüfus projeksiyonlarını değerlendirerek, doğurganlık hızındaki düşüşün ulaştığı endişe verici boyutlara dikkat çekti. Özellikle 2014 yılından bu yana aralıksız bir gerileme eğilimi gösteren doğurganlık oranları, ülkenin gelecekteki nüfus yapısı üzerinde belirleyici bir rol oynamaya devam ediyor.

Doğurganlık hızında tarihi gerileme

Türkiye'nin nüfusunu kendini yenileme seviyesi olan 2,10'un altına ilk kez 2017 yılında indiğini hatırlatan Prof. Dr. Özkaya, o tarihten bu yana ivmenin aşağı yönlü olduğunu vurguladı. Verilere göre 2023 yılında 1,51 olan doğurganlık hızı, 2024'te 1,48'e, 2025 yılında ise 1,42 seviyesine kadar geriledi. 2001 yılında 2,38 olan bu oranın günümüzdeki seviyelere düşmesi, 2050 yılına kadar Türkiye nüfusunda ılımlı bir azalma beklentisini de beraberinde getiriyor. Bu durum, toplumun yaş yapısının değişmesi ve iş gücü piyasası başta olmak üzere birçok alanda uzun vadeli stratejik planlamaların önemini artırıyor.

Küresel nüfus dengelerinde Asya etkisi

Dünya genelindeki nüfus hareketliliğine bakıldığında ise Hindistan ve Çin'in toplamda dünya nüfusunun yaklaşık üçte birini oluşturduğu görülüyor. 2026 yılı verilerine göre her iki ülkenin nüfusu da 1,4 milyar sınırını aşmış durumda. Ancak gelecek projeksiyonları, bu iki dev arasında ciddi bir makas açılacağını gösteriyor. Hindistan'ın nüfusunun 2050 yılına kadar 193 milyon artması beklenirken, Çin nüfusunun 121 milyon azalacağı öngörülüyor. Bu değişim, Hindistan'ın Çin karşısındaki nüfus üstünlüğünün 2050 yılında 338 milyona ulaşacağı anlamına geliyor. Aynı dönemde Pakistan'ın 105 milyonluk artışla ABD'yi geride bırakarak dünyanın en kalabalık dördüncü ülkesi olması beklenirken, Endonezya'nın da 327 milyonluk bir nüfusa ulaşacağı tahmin ediliyor.

Afrika kıtası nüfus patlamasına hazırlanıyor

Küresel nüfus haritasındaki en büyük hareketliliğin ise Afrika kıtasında yaşanacağı öngörülüyor. Özellikle Sahra Altı Afrika bölgesinin 2024 ile 2054 yılları arasında yüzde 79 oranında bir artışla 2,2 milyar nüfusa ulaşması bekleniyor. Bu artışın merkezinde ise Nijerya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Etiyopya gibi ülkeler yer alıyor. Nijerya'nın 2050 yılına kadar 154 milyon kişi daha kazanarak dünya sıralamasında altıncı sıradan üçüncü sıraya yükseleceği tahmin ediliyor. Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin ise nüfusunu neredeyse iki katına çıkararak Brezilya'yı geride bırakması bekleniyor. Sadece bu üç ülkenin toplam nüfus artışının 346 milyonu bulacağı öngörülürken, dünya nüfusunun gelecekteki dağılımında Afrika'nın çok daha baskın bir konuma geleceği açıkça görülüyor.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız